විශේෂාංග

මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසියෙන් ලිවූ Chandri Peris මහතා ගේ කාරුණික අවසරය මත සරලව නැවත සිංහලෙන් පළකිරීමට සිත් විය.

අකුෂ්ලා සෙල්ලාය (Akushla Sellayah) පිළිබඳව ලියවුණු ඉතා සංවේදී මෙන්ම ප්‍රබල මතක ආවර්ජනයකි ඔහු ගේ මේම ලිපිය. ශ්‍රී ලාංකීය බතික් සහ විලාසිතා ක්ෂේත්‍රයේ ස්වර්ණමය යුගයේ දඩබ්බර එහෙත් ආකර්ෂණීය ස්ත්‍රියක්‌ ලෙස ඇය ලැබූ ගෞරවය මෙන්ම විවේචන ද මෙහි මනාව චිත්‍රණය කර ඇත.

අකුෂ්ලා නම් ඇය...

සමහරුන්ට ඇය භීතිය මුසු ගෞරවයක් ඇති කළ චරිතයක් වූ අතර තවත් සමහරුන්ට ඇයව දරාගත නොහැකි තරම් ප්‍රබල චරිතයක් වූවාය. බොහෝ දෙනෙක් ඇයව තමන් ගේ විලාසිතා සන්නාමයේ විශිෂ්ටතම තානාපතිනිය ලෙස සැලකූ නමුත්, ඇය ඇඳ සිටි ඇඳුම්වලට වඩා ඇයගේ පෞරුෂය කැපී පෙනෙන බව තවත් පිරිසක ගේ මතය විය. ඇය ගේ රූපශ්‍රීයට බොහෝ දෙනා ඇලුම් කළහ, ඇය ගේ දක්ෂතාවලින් බොහෝ පිරිසක් ප්‍රයෝජන ගත්හ, ඇය ගත් දඩබ්බර තීරණ නිසා ඇයව කොන් කළහ, එමෙන්ම ඇයව විනිශ්චයට ද ලක් කළහ. ඇය ගේ මිතුරන් ඇයට ආදරය කළ අතර, ඇයව හසුරුවා ගැනීමට නොදන්නා අය ඇයව මග හැරියහ. ඇය අසීරු, ගැටුම්කාරී සහ පාලනය කළ නොහැකි තැනැත්තියක් වූවා ය. ඇය සතු වූ ඒ අද්විතීය බැල්ම නෙත් අදහාගත නොහැකි වූ අතර, ඇයගේ දීප්තිමත් සිනහව වශීකෘත එකක් විය. ඇය අමතක නොවන සේම සාම්ප්‍රදායික නොවන රැඩිකල් චරිතයක් වූවාය. ඇය සොබාදහමේ බලවේගයක් බඳු වූවාය. ඇය පුරාවෘත්තයක් විය. ඇය අකුෂ්ලා ය.

ඊනා ද සිල්වා

හැත්තෑව දශකයේ මැද භාගයේ සිට අසූව දශකය පුරා අපේ දිවයින සතුව සුවිශේෂී ශ්‍රී ලාංකීය අනන්‍යතාවක් සහිත විස්මිත මෝස්තර නිර්මාණ කරන නිර්මාණශීලී විලාසිතා කර්මාන්තයක් පැවතුණි. ඊනා ද සිල්වා, ශකුන්තලා රාජගෝපාල්, සෝමා උඩබාගේ, ක්‍රිෂාන්ති ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ, බුද්ධි කීර්තිසේන සහ ස්වානි යනාදි ව්‍යවසායකයින් තම තමන් ගේ අනන්‍යතා ඔස්සේ විස්මිත විලාසිතා මාලා නිර්මාණය කළහ. බතික් සහ ටයි-ඇන්ඩ්-ඩයි (tie-and-dye) ඔවුන් ගේ ප්‍රකාශන මාධ්‍ය විය. ඔවුන් ගේ නිර්මාණශීලීත්වයේ ජවය නියෝජනය කිරීමට බොහෝ දෙනෙක් යොදාගත් නිරූපිකාව වූයේ අසමසම අකුෂ්ලා සෙල්ලයියා ය.

නෙත් වශී කරවන දර්ශනය

බතික් ක්‍රියාවලියේදී ඉටි පිපිරී යන විට ඉබේම මැවෙන රටාවන් සහ වර්ණ එකිනෙක මුසුවෙමින් මවන ඒ සුන්දර අවුල් සහගත බව නිරූපණය කිරීමට ඇයට වඩා සුදුස්සෙකු නොවූවා ය. රෙදි කැබැල්ලක් ගැටගසා සායම් කරන විට ඇතිවන ඒ අහඹු වර්ණ සංකලනය ගැන කතාවක් කීමට අකුෂ්ලාට හැර වෙන කිසිවකුට නොහැකි වූහ. විදේශීය බතික් සහ වර්ණවත් ටයි-ඇන්ඩ්-ඩයි යුගය ඇය මනාව පණ ගැන්වූවාය. කොළඹ නගරය රූමත් නිරූපිකාවන් ගෙන් පිරී තිබූ කාලයක ඇය කැපී පෙනුණේ අනෙක් නිරූපිකාවන් ඇඳුම් ප්‍රදර්ශනය කරද්දී, ඇය විලාසිතා මංතීරුවේ (catwalk) සිට එම ඇඳුම් හරහා කතාවක් කී බැවිනි.

අකුෂ්ලා සහ මා අතර තිබූ සබඳතාව මුල සිටම අස්ථාවර එකක් විය. මා විලාසිතා ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වීමට පෙර ඇය නිතරම මට සමච්චල් කළාය. එය මට අපහසුතාවක් වුවද අනෙක් අයට එය විහිළුවක් විය. මගේ මිතුරන් වූ නෙද්‍රා විට්ටච්චි (ඇයගේ අසල්වැසියා) සහ මංගල සමරවීර (ඇයගේ මහල් නිවාසයට ඉහළින් ඔහුගේ විලාසිතා වැඩපොළ තිබුණි) හමුවීමට ගිය සෑම අවස්ථාවකම මම ඇයට නොපෙනී සැඟවී සිටීමට උපරිම උත්සාහ කළෙමි. නමුත් විලාසිතා දැක්මක නර්තන වින්‍යාස ශිල්පියෙකු ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත් පසු මට මගේ ළෙන්ගතු නොවූ මිතුරියට මුහුණ දීමට සිදු විය. එහිදී මට බොහෝ දේ ඇය ගැන ඉගෙන ගැනීමට සිදු විය. ඇය කිසිම උපදෙසක් පිළිපැද්දේ නැත, කණ්ඩායම් නිරූපණයකට ඇය කිසිසේත්ම ගැළපුණේ නැත. අවසානයේ අපට සිදු වූයේ ඇයට අවශ්‍ය පරිදි වේදිකාවේ තනිවම සැරිසැරීමට ඉඩ දීමටය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ නෙත් වශී කරවන දර්ශනයකි.

"මෙන්න, මම මේක ගන්නවා ආ!"

දර්ශනයකට පෙර ඇය වේශ නිරූපණ කාමරයට පැමිණෙන්නේ සාමාන්‍ය ජීන්ස් එකක් සහ ටී-ෂර්ට් එකක් ඇඳගෙනය. පැමිණි විගස අනෙක් නිරූපිකාවන් තම ඇඳුම්වලට ගැළපෙන සේ සූදානම් කර තිබූ වේශ නිරූපණ භාණ්ඩ, කරාබු සහ පාවහන් ඇය කැමති පරිදි ලබා ගත්තාය. "මෙන්න, මම මේක ගන්නවා ආ!" යන්න ඇයගේ එකම වදන විය. කිසිවෙකු ඇයට විරුද්ධ වීමට ඉදිරිපත් වූයේ නැත. එය බිය නිසා ද, මිත්‍රත්වය නිසා ද, නැතිනම් සාමය වෙනුවෙන් ද යන්න දන්නේ ඔවුන් පමණි. එසේ වුව ද, තමා සතු ඕනෑම දෙයක් අන් අය වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කිරීමට ද ඇය පැකිළුණේ නැත. අත්බෑග්, සාරි හෝ පාවහන් පසුපස හඹා ගිය අනෙක් නිරූපිකාවන් මෙන් ඇය ලෝභී හෝ ඊර්ෂ්‍යා සහගත තැනැත්තියක් නොවීය. ඕනෑම ඇඳුමක් ඇඳගත් විට කිසිදු වෙහෙසකින් තොරව අතිශය සුන්දරව පෙනී සිටීමේ සුවිශේෂී හැකියාවක් ඇයට තිබුණි.

දක්ෂතම නිළියක ලෙස...

ඇයව හඳුනන අය පවසන්නේ ඇය ගේ මෙම වෙනස් මගක් ගත් ආකල්පය ආරම්භ වූයේ ඇය බෙහෙවින් ආදරය කළ පියා ගේ හදිසි මරණයත් සමග බවයි. එම සිදුවීමෙන් පසු දක්ෂ ශිෂ්‍යාවකව සිටි ඇය, නීති රීතිවලට විරුද්ධ වන, පාසල් ගමන අතරමග නැවැත්වූ තැනැත්තියක් බවට පත් වූවා ය. කොළඹ කේන්ද්‍ර කරගත් ‘Sex, Drugs and Rock and Roll’ සංස්කෘතියට ඇය නැඹුරු වුවද, ඇය කිසි විටෙකත් මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූවකු ලෙස ප්‍රසිද්ධ නොවූවා ය.ඇයගේ මුල්ම සහ කැපී පෙනෙන රංගනයන්ගෙන් එකක් වූයේ නිමල් ගුණවර්ධන නිෂ්පාදනය කළ, සෙනෙක ද සිල්වා විසින් නිර්මාණය කරන ලද සහ නර්තන වින්‍යාසය කළ 'ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් සුපිරි තරුව' (Jesus Christ Superstar) නාට්‍යයේ අවසන් ජවනිකාවේ නර්තන ශිල්පිනියක ලෙස ඉදිරිපත් වීමයි. එවකට සිටි සාම්ප්‍රදායික කොළඹ සමාජය, කාලයට වඩා බොහෝ ඉදිරියෙන් සිටි මෙම අතිශය ප්‍රකෝපකාරී නිෂ්පාදනයෙන් මවිතයට මෙන්ම කම්පනයට ද පත් විය.

මෙම සිදුවීමෙන් පසු අකුෂ්ලාගේ ජනප්‍රියත්වය ඉහළ ගියේය. ඇය නගරයේ වඩාත්ම ඉල්ලුමක් ඇති නිරූපිකාව බවට පත් වූ අතර කලින් කලට වේදිකා නාට්‍යවලටද සම්බන්ධ වූවාය. ලුෂන් ද සොයිසා අධ්‍යක්ෂණය කළ ඊ. එෆ්. සී. ලුඩොවයික්ගේ ‘He Comes From Jaffna’ නාට්‍යයේ ඇය රොහාන් පොන්නයියා සමඟ රඟපෑවා ය. රූපවාහිනිය සිය ප්‍රථම ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය මාලාව නිෂ්පාදනය කරමින් ෂේක්ස්පියර් දිනය සැමරූ අවස්ථාවේදී, ඇයගේ ඥාති සොහොයුරු රිචඩ් ද සොයිසා අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘The Taming of the Shrew’ හි ඔහු 'පෙට්රුචියෝ' ලෙසත් ඇය 'කැතරින්' ලෙසත් රඟපෑහ. ඔවුන් දෙදෙනා එකිනෙකා අභිබවා පෑ එම රංගනයන් දුටු සැවොම ඒවා අතිවිශිෂ්ට බව පැවසූහ. අවාසනාවකට එම රංගනයන් ඇතුළත් VHS පට සොරකම් කර ඇති අතර ඒවා අනාගත පරපුරට අහිමි වී ගොස් ඇත!

රෑ මනමාලි චිත්‍රපටය

මීට පෙර, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ මාණික් සන්ද්‍රසාගර ඇයගේ රංගන හැකියාව කෙරෙහි විශ්වාසය තබා ‘Rampage’ (1978) චිත්‍රපටයට ඇයව තෝරා ගත්තේය. එහිදී ඇය පෑ ප්‍රබල රංගනය හොලිවුඩයේ අවධානයට ලක් වූ අතර, ස්ටේසි කීච් සහ උර්සුලා ඇන්ඩ්‍රස් සමඟ ‘The Mountain of the Cannibal God’ (1978) චිත්‍රපටයේ රඟපෑමට ඇයට ඇරයුම් ලැබුණි. මෙය ඇයව ජාත්‍යන්තර ප්‍රේක්ෂකයින් හමුවට ගිය සීමිත ශ්‍රී ලාංකීය නිළියන් අතරට එක් කළේය. ඇයගේ කීර්තිය කෙතරම් පැතිර ගියේද යත්, ජෝන් ඩෙරික් විසින් ඔහුගේ බිරිඳ වූ බෝ ඩෙරික් සහ රිචඩ් හැරිස් සමඟ ‘Tarzan the Ape Man’ (1981) චිත්‍රපටයට ඇයව තෝරා ගත්තේ ය. මින් පසු සිංහල සිනමාවද ඇයගේ දක්ෂතාවලින් ප්‍රයෝජන ගැනීමට උත්සාහ කළේය. ගාමිණී ෆොන්සේකා මහතා චිත්‍රපට දෙකක ඇයව අධ්‍යක්ෂණය කළේය. ඉන් පළමුවැන්න ‘බාඳුරා මල්’ (1981) වූ අතර, දෙවැන්න රවීන්ද්‍ර රන්දෙනිය සමඟ රඟපෑ ‘රෑ මනමාලි’ (1982) චිත්‍රපටයයි.සුර දූතියෝ (මැද) චිත්‍රපටය

රොබින් ප්‍රනාන්දුගේ ‘Charlie’ Angels’ අනුවර්තනය වූ ‘සුරදූතියෝ’ (1985) චිත්‍රපටයේද ඇය සිංහල සිනමාවේ තරු රැසක් සමඟ පෙනී සිටියා ය.

ජීවන දුෂ්කරතා අබියස

ඇයගේ මෙම වේගවත් ජනප්‍රියත්වය කෙටි කාලීන විය. එයට හේතු වූයේ කිසිදු බාහිර බලපෑමක් නොව, ඇය මුහුණ දුන් තත්ත්වයන් සහ ඇය තෝරාගත් ජීවන රටාවයි. විවාහයෙන් පිටත දරුවකු ලැබීමත් සමඟ අකුෂ්ලා ප්‍රසිද්ධ ජීවිතයෙන් ඈත් වීමට පටන් ගත්තා ය. ස්ථාවර ආදායමක් නොමැතිව මවකගේ වගකීම් දැරීමට සිදුවීම ඇයගේ ජීවිතය වඩ වඩාත් දුෂ්කර කළේය. ඇයට සමීප බොහෝ දෙනෙක් මුල දී උදව් කළද, ඇය දෙවන, තෙවන සහ සිව්වන දරුවාද ලැබූ විට (ඇය මුළු ජීවිත කාලය පුරාම දැඩි ලෙස ආදරය කළ එම පුද්ගලයාගෙන් ම), එම උදව් උපකාර පවා ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් අඩු විය.

ඇය මෙම ඉතා දුෂ්කර කාලය සමඟ සටන් කර, තම දරුවන් සිවු දෙනා ම යහපත් පුද්ගලයන් ලෙස ඇති දැඩි කිරීමට සමත් වූවාය. ඇය තම කුඩා හොන්ඩා මෝටර් සයිකලයේ දරුවන් තිදෙනෙකු පටවාගෙන (එක් අයෙක් හැඬලය අසල ඉදිරියෙන්ද, වැඩිමලා ඇයට පිටුපසින්ද, තෙවැන්නා ඔවුන් දෙදෙනා මැදින්ද තබාගෙන) බොරැල්ලේ පෙරපාසලට යන අයුරු අපට අද වාගේ මතකය. ගමන අතරමග දී පිටුපස සිටින දෙදෙනාට නින්ද නොයන බව තහවුරු කර ගැනීමට ඇය වරින් වර ඔවුන්ව මිරිකීමට පවා පුරුදුව සිටියා ය. තම දරුවන් ඇති දැඩි කිරීමට මුදල් සෙවීමේ උත්සාහයක දී ඇය ඇතැම් වැරදි තීරණ ද ගත්තා ය.

වරක් ඇය සත් මසක ගැබිනියකව සිටිය දී, විලාසිතා දැක්මක නිරූපිකාවක ලෙස තමන්ව බඳවා ගන්නා ලෙස මංගල සමරවීරට බලපෑම් කළා ය. මංගල කෙතරම් කරුණාවන්ත වූවා ද යත්, ඇයව ප්‍රතික්ෂේප නොකර සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අවසන් වසරේ සිසුන්ගේ නිර්මාණ ඉදිරිපත් කරන නිරූපිකාවන් අතරට ඇයව ද එක් කළේය. ඇයව නිරූපිකාව ලෙස ලැබුණු එම ශිෂ්‍යයා මුහුණ දුන් අසීරු තත්ත්වය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරම්ය.

කුණාටුව මැදින් නොසැලී...

සමාජය සැමවිටම අන් අයව දැඩි ලෙස විනිශ්චය කිරීමට පෙළඹෙන අතර, කොළඹ සමාජය තුළ එය වඩාත් කැපී පෙනුණි. චිත්‍රපටවල අකුෂ්ලා අඩ නිරුවතින් පෙනී සිටීම ගැන දැඩි ලෙස විවේචනය කළ අය පවා තම පටු අදහස් පසෙක ලා, ඇය විවාහයෙන් පිටත දරුවන් ලැබීම ගැන තිබූ මතිමතාන්තර පවා අමතක කළහ. නමුත් ඔවුන් ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට පිළිගත නොහැකි වූයේ ඇය දැඩි මතධාරී 'පෙන්තකොස්ත' කිතුනු භක්තිකයෙකු වීමයි. ඇයගේ භක්තිය කෙතරම් දැඩි වූවාද යත්, බරපතළ ලෙස රෝගාතුරව සිටිය දී පවා ඇය ඖෂධ ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළා ය. ඇතැමෙකුට එය දරාගත නොහැකි තරම් දැඩි තීරණයක් විය.

පසුගිය මාසයක තරම් මෑත කාලයක දී පවා ඇයව හොඳින් හඳුනන අය අතර ඇති වූ සංවාදවලදී මට ඇසුණු ඇතැම් වාක්‍ය ඛණ්ඩ මම සිහිපත් කරමි. "ඇයව මුළා කරලා" යැයි ඔවුන් පැවසූහ. "ඇයට මෙහෙම කරන්න තිබුණා", "ඇයට පුළුවන්කම තිබුණා", "ඇය එහෙම කළා නම්...", "අයියෝ මොන අපරාධයක්ද..." මේ සියල්ල ඇය ගැන අවංකවම දුක් වූ අයගේ ප්‍රකාශ වුව ද, ඔවුන් ඇයගේ ජීවිතය දෙස බැලුවේ තමන්ට අවශ්‍ය සහ ඇයගෙන් බලාපොරොත්තු වූ දේ පදනම් කරගෙනය.

නමුත් ස්වාධීන, දැඩි මතධාරී සහ තම විශ්වාසය වෙනුවෙන්ම කැප වූ කාන්තාවක ලෙස, අකුෂ්ලා තම තීරණ තනිවම ගත් අතර ඉන් කිසිවිටෙකත් පසුබට වූයේ නැත. තමා තෝරාගත් මාවත ගැන ඇය කිසිවිටෙකත් නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කළේ නැත. වරක් ඇය විලාසිතා මංතීරුව තමන් සතු කරගත් ඒ නිර්භීත ලීලාවෙන්ම, ඇය තමා විසින්ම නිර්මාණය කරගත් ඒ කුණාටුව මැදින් නොසැලී ගමන් කළාය. ඇයට ඇඟිල්ල දිගු කිරීමට අප කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත.

සූර්යයාගෙන් ගිලිහී ආ ගිනිසිළුව

එකල විලාසිතා දැක්මවල් රැසක නිවේදනය මෙහෙයවූ ක්‍රිස් ග්‍රීට් (Chris Greet), සෑම නිරූපිකාවක්ව ම හඳුන්වා දුන්නේ ඔවුන්ගේ සුන්දරත්වය විස්තර කරන විශේෂණ පදයක් සමඟිනි. ඔහු රූමත්, ආකර්ෂණීය, වශීකෘත යනාදි වචන රැසක් භාවිත කළේය. නමුත් අකුෂ්ලා ගේ වාරය පැමිණි විට ඔහුට පවා වචන අහිමි විය. ඇය කරළියට පැමිණ තම සුන්දර මායාව මුදා හැරීමට මොහොතකට පෙර, ප්‍රේක්ෂකයින් ගේ පූර්ණ අවධානය ලබා ගැනීම සඳහා ඔහුට පැවසීමට හැකි වූයේ එකම එක වචනයක් පමණි. ඒ වචනය වූයේ "නිහඬ වන්න!" යන්නයි.

අකුෂ්ලා ගේ ජීවිතය හරියට රාත්‍රී අහස හරහා ගමන් කරන දීප්තිමත් වල්ගා තරුවක් බඳුය. එය සූර්යයාගෙන් ගිලිහී ආ ගිනිසිළුවක් මෙන් අපේ ජීවිත ආලෝකමත් කරමින් ඇදී ගොස්, හදිසියේම නොපෙනී යන්නේ තරු දූවිලි සමූහයක් පමණක් ඉතිරි කරමිනි. අප සැමගේ සිත් තුළ ඇය පිළිබඳ මතකයන් සදාකාලිකවම සටහන් වී ඇත. අප සැමට එකඟ විය හැකි එක් දෙයක් තිබේ නම්, ඒ ඇය සැබවින්ම - "මේ ලෝකයට අයිති නැති" අසමසම චරිතයක් වූ බවයි.

මෙම ලිපිය අකුෂ්ලාගේ ජීවිතයේ අවසාන භාගය සහ ඇයගේ නොසැලෙන පෞරුෂය ගැන මනරම් චිත්‍රයක් මවයි. ඇය රඟපෑ 'රෑ මනමාලි' සහ 'බාදුරා මල්' යනාදි සිංහල චිත්‍රපටවල ඇයගේ රංගනය පිළිබඳ මතක වෙනුවෙණි.