2026 මාර්තු 8වෙනි දා උදාවන විට ලාංකීය දේශපාලන පොළොව මත "කාන්තා අයිතිවාසිකම්" යනු තවත් එක් වර්ණවත් ප්රෝඩාවක් පමණක් බවට පත්ව තිබේ. වසර දෙකකට පෙර මැතිවරණ වේදිකා දෙවනත් කරමින් NPP ආණ්ඩුව නැගූ "ගැහැනු එක මිටට" යන සටන් පාඨය අද වන විට පීඩිත ගැහැනියගේ ගෙල සිර කරන තොණ්ඩුවක් බවට පත්ව තිබේ.
කාන්තාවන්ගේ සහ LGBTIQ+ ප්රජාවගේ ඡන්දය මතින් බලයට පැමිණි පාලකයින් බලය ලබාගත් පසු එම ප්රජාව ම පීතෘමූලික ධනවාදයේ බිලි පීඨය මත තබා මරා දමමින් සිටිති.
මෙම ලිපිය හුදු විවේචනයක් නොව, විද්යාත්මක වාමාංශික කියවීමක් තුළින් අප යා යුතු සැබෑ විමුක්ති මාවත පිළිබඳ ගැඹුරු විග්රහයකි.
1. ක්ෂුද්ර මූල්ය මාරකය සහ ආර්ථික ප්රචණ්ඩත්වයේ දේශපාලනය
වත්මන් NPP ආණ්ඩුව විසින් මහා හඬින් ප්රචාරය කරමින් සම්මත කරගත් ක්ෂුද්ර මූල්ය නියාමන පනත්, ඇත්ත වශයෙන්ම සිදු කරන්නේ කාන්තාවන් සවිබල ගැන්වීම නොව, ණය හිමි මූල්ය ආයතනවල ලාභය නීත්යානුකූලව ආරක්ෂා කර දීමයි.
*මූල්ය ප්රාග්ධනයේ ගොදුරු: ධනවාදී ආර්ථිකය තුළ කාන්තාව යනු හුදු "ලාභ උත්පාදන මෙවලමක්" පමණි. ග්රාමීය කාන්තාවන් ක්ෂුද්ර මූල්ය ණය උගුල නිසා සියදිවි නසාගන්නා මට්ටමට පත්ව ඇත්තේ එම ක්රමය පීතෘමූලික ධනවාදය මත පදනම් වූවක් බැවිනි.
*රාජ්ය මැදිහත්වීම: රජය විසින් සිදු කර ඇත්තේ ණය මගින් පීඩාවට පත් කාන්තාවන් නිදහස් කිරීම වෙනුවට, ඔවුන්ව තවදුරටත් මූල්ය සමාගම්වල වහලුන් බවට පත් කරන නීතිමය රාමු සැකසීම ය. මෙය කාන්තාවන්ගේ බෙල්ලට තොණ්ව දමා ඔවුන්ව මූල්යමය වශයෙන් ඝාතනය කිරීමකි.
2. ශ්රම සූරාකෑමේ දේශපාලන ආර්ථිකය: ගැහැනුන් සහ LGBTIQ+ ප්රජාව
ධනවාදය සහ පීතෘමූලිකත්වය (Patriarchy) අත්වැල් බැඳගන්නේ හුදෙක් සංස්කෘතික මට්ටමින් පමණක් නොවේ; එහි ප්රධානතම මෙහෙයුම සිදුවන්නේ "ශ්රම වෙළඳපොළ" තුළයි.
*වැටුප් රහිත ශ්රමය (Unpaid Care Work): ධනවාදය පවතින්නේ "ශ්රමිකයා" නිරෝගීව සේවයට පැමිණෙන තාක් පමණි. මෙම ශ්රමිකයාව නඩත්තු කිරීමේ, ආහාර පිසීමේ සහ දරුවන් හැදීමේ කාර්යය නිවස තුළදී සිදු කරන්නේ ගැහැනිය යි. මෙම වැටුප් රහිත ශ්රමය හරහා ධනපතියාට අවශ්ය ශ්රමිකයන්ව නොමිලේ ම පාහේ ප්රතිනිෂ්පාදනය කර දෙයි.
*සංචිත ශ්රම හමුදාව (Reserve Army of Labour): මාක්ස්වාදී විග්රහයට අනුව, කාන්තාවන් සහ LGBTIQ+ ප්රජාව සමාජීය වශයෙන් කොන් කර තැබීම මගින් ඔවුන්ව "අතිරික්ත ශ්රමිකයන්" ලෙස තබා ගැනීමට ධනවාදයට හැකි වේ. යම් අවස්ථාවක සාමාන්ය ශ්රමිකයන් වැඩි වැටුප් ඉල්ලා අරගල කරන විට, මෙම "කොන් කරන ලද" පිරිස් ඉතා අඩු වැටුපට සේවයේ යෙදවීමට ධනපතියාට හැකි වේ.
*LGBTIQ+ ප්රජාව සූරාකෑම: ඔවුන්ව විධිමත් රැකියා ක්ෂේත්රවලින් (Formal Sector) බැහැර කිරීම නිසා, ඔවුන්ට සිදු වන්නේ කිසිදු නීතිමය රැකවරණයක් නොමැති අනාරක්ෂිත (Informal) රැකියා සහ ලිංගික ශ්රමය වැනි ක්ෂේත්රවල අවම වැටුප් යටතේ සූරාකෑමට ලක් වීමටයි.
3. ස්ත්රී විමුක්තිය සහ LGBTIQ+ විමුක්තිය: වෙන් කළ නොහැකි බැඳීම
ලංකාවේ සාම්ප්රදායික කාන්තා ව්යාපාර විසින් හිතාමතාම මඟහැරිය "ලිංගිකත්වයේ දේශපාලනය" දැන්වත් අප තේරුම් ගත යුතුය. සැබෑ වාමාංශික කියවීමක් තුළ, කාන්තා විමුක්තිය සහ LGBTIQ+ විමුක්තිය යනු එකම කාසියේ දෙපැත්තකි.
*පීතෘමූලිකත්වයේ පොදු සතුරා: පීතෘමූලිකත්වයට අවශ්ය වන්නේ දේපළ උරුමය සහ ශ්රම පාලනය සඳහා වූ "සම්මත පවුල් ඒකකය" (Heteronormative Nuclear Family) පවත්වා ගැනීමටයි. මෙම පවුල් ඒකකයට අභියෝග කරන ඕනෑම අයෙකු - ඒ විප්ලවවාදී ගැහැනියක හෝ වේවා, ලිංගික සුළුතරයකට අයත් අයෙකු හෝ වේවා - පද්ධතියේ සතුරෙකි.
*ශරීරය පිළිබඳ ස්වෛරීභාවය (Bodily Autonomy): තමාගේ ශරීරය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය මට ඇතැයි පවසන ගැහැනියට, තමාගේ ලිංගික අනන්යතාවය තීරණය කිරීමට සටන් කරන LGBTIQ+ පුද්ගලයා ගේ අරගලයෙන් බැහැර විය නොහැකි ය. මේ දෙකම පදනම් වන්නේ පීතෘමූලිකත්වයේ බලහත්කාරයට එරෙහි වීම මතය.
*සම්මතයේ මිථ්යාව බිඳ දැමීම: LGBTIQ+ ප්රජාව අතහැර දමා කරන කාන්තා විමුක්ති අරගලයකට කිසිදාක පීතෘමූලිකත්වයේ මුලට පහර දිය නොහැකි ය.
4. "වාමාංශික" වෙස් ගත් පුරුෂාධිපත්යය සහ ප්රෝඩාව
අද පවතින බොහෝ "වාමාංශික යැයි කියාගන්නා" ව්යාපාර දෙස බැලූ විට පෙනී යන්නේ, ඒවා තවමත් පසුගාමී පිරිමි මූලිකත්වයෙන් පිරී පවතින බවයි.
*සංදර්ශන දේශපාලනය: කාන්තාවන්ව ඉදිරියට දමන්නේ රැළි පිරවීමට සහ උද්ඝෝෂණවල ඉදිරි පෙළේ සිටීමට පමණි. තීරණ ගන්නා මට්ටම්වල තවමත් වැජඹෙන්නේ පුරුෂාධිපත්යයයි.
*දේශපාලන ද්රෝහීකම: මැතිවරණයට පෙර LGBTIQ+ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කළ පිරිස්, අද වන විට "සමාජය සූදානම් නැත" යන බියගුලු තර්කය ඉදිරිපත් කරති. මෙය හුදු අමතක වීමක් නොව, ලංකාවේ පවතින පසුගාමී ගෝත්රික පීතෘමූලිකත්වයට ගැති වීමකි.
*රෝස සේදුම (Pinkwashing): ආයතනික සහ දේශපාලන ලෝකය තුළ "දේදුනු වර්ණ" ප්රදර්ශනය කරමින් කරන මෙම ප්රෝඩාව තුළ සැබෑ විමුක්තියක් නැත.
5. සැබෑ විමුක්තිය උදෙසා විද්යාත්මක සමාජවාදී මාවත
නාමික සැමරුම් සහ රෝස මල්වලට රැවටෙන යුගය අවසන් කළ යුතුය. ස්ත්රී සහ LGBTIQ+ විමුක්තිය යනු ධනවාදී රාමුවක් තුළ ලබාගත හැකි දෙයක් නොවේ. එය අනිවාර්යයෙන් ම සමාජවාදී දේශපාලන කියවීමක් සමග බද්ධ විය යුතුය.
*සන්ධිස්ථානීය විශ්ලේෂණය (Intersectionality): පන්තිය, කුලය, ස්ත්රී-පුරුෂ භාවය සහ ලිංගික අනන්යතාවය යන සියලු පීඩන එකිනෙකට සම්බන්ධ බව තේරුම් ගනිමින්, ප්රාග්ධනයට එරෙහිව පොදු පෙරමුණක් ගොඩනැගීම.
*ස්වාධීන දේශපාලන සංවිධානය වීම: පිරිමි මූලික පක්ෂවල වලිගයක් නොවී, කාන්තාවන් සහ LGBTIQ+ ප්රජාව පෙරමුණ ගන්නා, පීතෘමූලිකත්වයට සහ ධනවාදයට එකවර පහර දෙන පුළුල් වාමාංශික ව්යාපාරයක් ගොඩනැගීම.
*පද්ධතිමය වෙනසක්: අපට අවශ්ය වන්නේ "ගැහැනුන්ව පමණක් පිරිමින් හා සමාන කරන" සමාජයක් නොව, ලිංගිකත්වය හෝ වෙනත් කිසිදු පදනමක් මත කිසිදු මනුෂ්යයෙකු තවත් මනුෂ්යයෙකු විසින් සූරා නොකන සමාජවාදී ලෝකයකි.
"විමුක්තිය යනු පාලකයා ලබා දෙන තෑග්ගක් නොව, පීඩිතයා විසින් සංවිධානය වී දිනාගත යුතු අයිතියකි!"
සටහන - Chanu Nimesha
මූලාශ්ර:
* Friedrich Engels - The Origin of the Family, Private Property and the State
* Silvia Federici - Caliban and the Witch
* Maria Mies - Patriarchy and Accumulation on a World Scale
* ශ්රී ලංකා මහ බැංකු වාර්තා (2025/2026) - ක්ෂුද්ර මූල්ය සහ ශ්රම බලකා දත්ත.
* අන්තර්ජාතික කාන්තා දින විප්ලවවාදී ප්රකාශන (1910 - 2026).
