මරණ අනුපාතය 75% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගැනීම සහ මේ දක්වා සාර්ථක එන්නතක් සොයාගෙන නොමැති වීම හේතුවෙන්, නිපා වෛරසය වසංගත තත්ත්වයක් ඇති කළ හැකි "ප්රමුඛ පෙළේ ව්යාධිජනකයක්" (Priority Pathogen) ලෙස ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය විසින් නම් කරනු ලැබ ඇත.
නිපා වෛරසය පිළිබඳ මූලික කරුණු
සම්ප්රේෂණය: මෙය සතුන් ගෙන් (විශේෂයෙන්ම වවුලන් සහ ඌරන්ගෙන්) මිනිසුන්ට බෝවන රෝගයකි. ආසාදිත සතකු සෘජුව ස්පර්ශ වීමෙන් හෝ සතුන්ගේ ශරීර ස්රාවයෙන් දූෂිත වූ ආහාර මගින් මෙය පැතිරේ.
රෝග ලක්ෂණ: රෝගය පළමුව උණ සහ මාංශ පේශි වේදනාව යනාදි ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝග ලක්ෂණවලින් ආරම්භ වේ. පසුව එය දැඩි ශ්වසන අපහසුතා සහ මොළය ඉදිමීමේ තත්ත්වයක් (Acute Encephalitis) දක්වා වර්ධනය විය හැකි ය.
බරපතළකම: මෙම මොළය ඉදිමීමේ තත්ත්වය හේතුවෙන් රෝගියා පැය 24-48 අතර කාලයක දී කෝමා (Coma) තත්ත්වයට පත්විය හැකි ය. මෙහි මරණ අනුපාතය 40% සිට 75% දක්වා ඉහළ අගයක පවතී.
පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට පැතිරීම: සතුන් ගෙන් පමණක් නොව, ආසාදිත රෝගියෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට සෘජුව ම වෛරසය බෝ විය හැකි ය. රෝහල් පරිශ්ර සහ සමීපව ඇසුරු කරන පවුල් ඒකක තුළ මෙලෙස රෝගය පැතිරීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
ප්රතිකාර සහ වැළැක්වීම
දැනට මෙම වෛරසය සඳහා විශේෂිත ඖෂධ හෝ එන්නත් නොමැති බැවින්, රෝගීන්ට ලබා දිය හැක්කේ රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීම සඳහා වන දැඩි සත්කාර (Supportive Care) පමණි.
ආරක්ෂා වීමට ගත හැකි පියවර
වවුලන් ගැවසෙන ප්රදේශවලින් ඈත්ව සිටීම.
වවුලන්ගේ ශරීර ස්රාව තැවරී තිබිය හැකි අමු රටඉඳි යුෂ බඳු පානවලින් වැළකී සිටීම.
රෝහල් සහ සෞඛ්ය මධ්යස්ථාන තුළ විධිමත් ආසාදන පාලන ක්රමවේද අනුගමනය කිරීම.
බිය නොවන්න, අවධානයෙන් සිටින්න
නිවැරදි සෞඛ්ය පුරුදු අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට මෙයින් ආරක්ෂා විය හැකි ය. අප කළ යුත්තේ අනවශ්ය බියක් ඇති කර ගැනීම නොව, රෝගය පිළිබඳව දැනුවත් වී වගකීමෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමයි.
මෙම පුවත ඔබේ හිතවතුන් අතර බෙදාහැර ඔවුන්වත් දැනුවත් කරන්න.
Dr. Narendra Premarathna
උපුටා ගත්තේ 'කාලීන ලිපි' සමූහයෙන්
