විශේෂාංග

මට අලි ඇතුන් ගැන හැගීමක් ඇති උනේ මීට දශක තුනකට කලින් ගුවන් ව්දුලි සංස්ථාවෙ වැඩකරන කාලෙ අලි ම්නිස් ගැටුම ගැන සම්මුඛ සාකච්ජාවක් කරන්න ආචාර්ය පෘථිව්රාජ් වීරරත්න මුණගැහෙන්න නාවල පාරෙ ඔහුගෙ නිවසට ගිය වෙලාවෙ.

මම වල් අලි කියන වචනෙ පාව්ච්චි කරනකොට ආචාර්ය පෘථිවි කීවා ඒ වචනෙ වෙනුවට වන අලි කියන වචනෙ යොදන්න කියලා.

ව්ශ්ව ව්ද්‍යාලයේ ඉගෙනගන්න කාලෙ මම ආචාර්ය නිල්ම්ණී පල්ලෙවත්තගෙ පර්‍යේෂණ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙක් ව්දිහට අලි ම්නිස් ගැටුම පවතින ප්‍රදේශවල පර්‍යෙශණ වලට සම්බන්ධ උනා.

අලි ඇතුන් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වන සම්පතේ අභිමානය පමණක් නොවේ. ඔවුහු අපේ පරිසර පද්ධතියේ සමතුලිතතාව රකින, ජෛව විවිධත්වයට ජීවය දෙන අමිල සම්පතකි. එවැනි වන සම්පතක් අහිමි වීම යනු සතෙකුගේ ජීවිතයක් අහිමි වීම පමණක් නොව, අපේ අනාගත පරපුරේ උරුමයක් අහිමි වීමකි.

ඉකුත් දා (16) ගල්ගමුව - සියඹලන්ගමුව ප්‍රදේශයේ වෙල්යායක වැටී සිටියදී මියගිය ලංකාවේ විශාලතම දළ යුගල සහිත හස්තියා ලෙස සැලකෙන කාවන්තිස්ස හස්තියා 

කාවන්තිස්ස ඇත් රජුගේ කතාව අපට කියා දෙන්නේ කුමක්ද? අලි ඇතුන් කෙරෙහි අප තුළ ඇති ආදරය හා ගෞරවය වචනවලට සීමා නොවිය යුතු බවයි. ඔවුන්ගේ ජීවිත සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා ක්‍රියාකාරී මැදිහත්වීමක් අවශ්‍ය බවයි.

අද වන අලි මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම අභියෝග අතර වනාන්තර එළිපෙහෙළි කිරීම, අලි මංකඩ අවහිර වීම, වාසස්ථාන අහිමි වීම, මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් සහ මිනිස්–අලි ගැටුම ප්‍රමුඛ වේ. මේවාට විසඳුම් සෙවීමේදී වගකීම ජනතාව මත පමණක් පටවා රජයට නිහඬව සිටිය නොහැක.

රජයේ වගකීම කුමක්ද?

 වනාන්තර රැකීම: අලි ඇතුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන හා අලි මංකඩ ආරක්ෂා කළ යුතුය.

 මිනිස්–අලි ගැටුම අවම කිරීම: විද්‍යාත්මක පදනමකින් යුත් විසඳුම්, කාර්යක්ෂම අනතුරු ඇඟවීමේ ක්‍රම සහ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කළ යුතුය.

 නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම: වනජීවී අපරාධ වැළැක්වීම, නීති විරෝධී දඩයම් මැඩපැවැත්වීම සහ වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍යය.

ජනතාව සමඟ එක්වීම: ගොවි ජනතාවගේ ජීවිත හා ජීවනෝපාය ආරක්ෂා කරමින්, ඔවුන්ගේ අදහස් සහ අත්දැකීම් මත පදනම් වූ තිරසර වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.

සංවර්ධනය යනු වන සම්පත විනාශ කිරීම නොවේ!

රටක සැබෑ සංවර්ධනය මැනිය යුත්තේ ඉදිකරන ගොඩනැඟිලි, මාර්ග සහ ව්‍යාපෘතිවලින් පමණක් නොවේ. එම සංවර්ධනය අතරතුර අප රැකගන්නා ජීවීන්ගෙන් සහ පරිසරයෙන් ද එය මැනිය යුතුය.

කාවන්තිස්ස ඇත් රජුගේ නාමය අපට මතක් කර දෙන්නේ එක් වැදගත් සත්‍යයකි: වන සතුන් රැකීම යනු ඔවුන්ට කරන උපකාරයක් නොව, අපේම අනාගතය රැක ගැනීමකි.

අද අප නිහඬ වුවහොත් හෙට අපේ දරුවන්ට අලි ඇතුන් දැකගත හැකි වන්නේ කතාන්දරවලින් සහ ඡායාරූපවලින් පමණක් විය හැකිය. 

මහාචාර්ය ප්‍රදීප් වීරසිංහ
කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය - (ජනමාධ්‍ය අංශය)