විශේෂාංග

කියුබානු විප්ලවය තුළ සිටි මිනිසා සහ මහජනතාව ගේ සැබෑ භූමිකාව තේරුම් ගන්නේ කෙසේද? මෙම දීර්ඝ සටහන චේ විසින් පළ කරන ලද්දේ චේ සහ ෆිදෙල් අතර සෝවියට් මාක්ස්වාදය අරබයා ඇතිවුණු අභ්‍යන්තර මත ගැටුමක ප්‍රතිපඵලයක් ලෙස යි.

දේශපාලන ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බැලීමේ දී බොහෝ විප්ලව සහ දේශපාලන ජයග්‍රහණ ලියැවී ඇත්තේ එක්තරා විදිහකට තනි පුද්ගල නාම හෝ නායකයින් කිහිපදෙනකු වටා ය. එහෙත්, විප්ලවයක සැබෑ හරය සහ එහි ගාමක බලවේගය විය යුත්තේ කවුද? මේ පිළිබඳව ලෝක දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයට අගනා ආලෝකයක් සැපයූ ලිපියක් ලෙස අර්නස්ටෝ 'චේ' ගුවේරා විසින් මොන්ටෙවීඩියෝහි 'මාර්චා' (Marcha) සතිපතා පුවත්පතේ කර්තෘ කාලෝස් ක්වීජානෝ වෙත ලියන ලද "කියුබාවේ සමාජවාදය සහ මිනිසා" (Socialism and Man in Cuba) යන ප්‍රබුද්ධ ලිපිය හැඳින්විය හැකිය.

කියුබානු විප්ලවයේ සජීවී අත්දැකීම් ඇසුරෙන් ලියැවුණු මෙම ලිපිය, එදා මෙන්ම අදටත් දේශපාලන ලෝකය තුළ දැඩි කතාබහකට ලක්වන මූලික කරුණු කිහිපයක් දැඩිව සමාජගත කරයි.

'චේ' ගුවේරා හා ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ 

විප්ලවීය කියුබාව තුළින් මතු වූ නව පෞරුෂය

ධනේශ්වර ලෝකය සහ බටහිර මතවාදීන් විසින් නිරන්තරයෙන් ම සමාජවාදී සහ කොමියුනිස්ට්වාදී සමාජ ක්‍රමවලට එරෙහිව එල්ල කරන ප්‍රධානතම චෝදනාවක් වුයේ,එනම් සමාජවාදය ක්‍රියාත්මක වීමේ දී සහ එහි වර්ධන අවධියේ දී, රජයේ පොදු අරමුණු වෙනුවෙන් තනි පුද්ගලයාගේ නිදහස, පෞරුෂය සහ අනන්‍යතාව පූජා කිරීමට සිදුවන බවයි. නමුත් චේ ගුවේරා මෙම මතවාදය මුළුමනින් ම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ සමාජවාදය තුළ පුද්ගලයා රජය නමැති යන්ත්‍රයට බිලි නොවන බවයි. ව්‍යූහාත්මක වෙනස්කම් ඔස්සේ ධනේශ්වර සූරාකෑමෙන් නිදහස් වන මිනිසා, සමාජවාදය තුළ වඩාත් ගුණාත්මක සහ අලුත් මිනිසෙකු ලෙස නැවත උපත ලබන බව කියුබානු අත්දැකීම් ඇසුරෙන් චේ තහවුරු කරයි.

පැරණි දේශපාලන සම්ප්‍රදා තුළ ඉතිහාසය අර්ථකථනය කළේ රජවරුන්, ප්‍රභූන් හෝ සුවිශේෂී නායකයින් ගේ නාම කේන්ද්‍ර කරගනිමිනි. එහෙත්, විප්ලවීය කියුබාව තුළින් මතු වූයේ ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් වූ නව පෞරුෂයකි. එතෙක් දේශපාලන තලයේ කිසිදු තැනක ගණන් නොගැනුණු, තීරණ ගැනීමට අයිතියක් නොතිබූ සාමාන්‍ය 'මහජනතාව', ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන බලවේගය සහ එහි සැබෑ නිර්මාණකරුවා බවට පත්විය. මෙහි දී මහජනතාව යනු නිකම්ම බලා සිටින හුදු නිරීක්ෂණය කරන පිරිසක් පමණක් නොවේ. ඔවුහු රජයේ දේශපාලන ක්‍රියාවලියට සෘජුවම බලපෑම් කරති, තීන්දු තීරණ ගනිති, සහ රට යා යුතු ගමන් මග පිළිබඳව අණ දෙති.

සැබෑ සමාජවාදී පරිවර්තනයක් යනු කුමක් ද...?

දේශපාලන මනෝවිද්‍යාවේ ජනප්‍රිය චරිතයක් වන ගුස්ටාව් ලෙ බොන් (Gustave Le Bon) යනාදි පැරණි විද්වතුන් ගේ අර්ථකථනවල දැක්වුණේ, මහජනතාව යනු දැනුවත්ව යමක් තේරුම් ගන්න බැරි දේශපාලන සාක්‍ෂරතාවයක් අහිමි, නායකයකු පෙන්වන ඕනෑම දිශාවකට අන්ධ ලෙස ඇදී යන 'බැටළු රැලක්' වැනි පිරිසක් බවයි.

ගුස්ටාව් ලෙ බොන් (Gustave Le Bon) 

නමුත් චේ ගුවේරා මෙම අපකීර්තිමත් මතය සහමුලින්ම බිඳ දමයි. සමාජවාදී විප්ලවය තුළ ගොඩනැගෙන මහජනතාව යනු අන්ධ අනුගාමිකයන් පිරිසක් පමණක් නොවේ. ඔවුන් එකම අරමුණක් වෙනුවෙන්, දැඩි අවබෝධයකින් සහ සවිඥානිකව සටන් වදින, බුද්ධිමත් පුද්ගලයින්ගේ සාමූහික එකතුවකි.

චේ ගුවේරා ගේ මෙම විග්‍රහයට අනුව, සැබෑ සමාජවාදී පරිවර්තනයක් යනු නිකම්ම ආර්ථික ව්‍යුහය පමණක් වෙනස් කිරීම නොවේ. එය මිනිසාගේ චින්තනය සහ විඥානය අලුතින් හැඩගස්වන, මහජනතාව ඉතිහාසයේ සැබෑ හිමිකරුවන් බවට පත්කරන මහා පරිමාණ සංස්කෘතික සහ මානුෂීය ක්‍රියාවලියකි.

සාමාන්‍ය ධනපති රටක දකින්නට ලැබෙන්නේ ඉහළින් ඉන්න පාලකයින් පහළ ඉන්න ජනතාවට නියෝග දෙන එක විතරයි. හැබැයි චේ පෙන්වන විදිහට, කියුබානු විප්ලවය ඇතුළේ නායකයා සහ ජනතාව අතර තිබුණේ 'දෙපැත්තටම ගලා යන' සබඳතාවක්. නායකයා ජනතාව මෙහෙයවනවා වගේම, ජනතාව ගේ අවශ්‍යතා සහ අදහස් මගින් නායකයාවත් මෙහෙයවනු ලබනවා. රජය සහ මහජනතාව කියන්නේ වෙන් කළ නොහැකි එකම අපෝහක සමස්තයක්. ඇතැම් වෙලාවට පොත්පත් කියවපු, ලොකු උගතුන් වන නායකයන්ටත් වඩා සැබෑ මහා පොළොවේ යථාර්ථය සහ ගැටලු වැටහෙන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවටයි. ඔවුන් සතු සහජ බුද්ධිය සහ සාමූහික අවබෝධය නිසා, සමාජයේ සිද්ධ වෙන වැරදි අඩුපාඩු හෝ පද්ධතියේ දෝෂ මුලින්ම අඳුරගන්නේත්, ඒවාට සංවේදී වෙන්නේත් සාමාන්‍ය ජනතාවමයි.

එක් පසෙක තනි පුද්ගලයෙක්; අනෙක් පස මුළු මහත් ජනතාව ම...

ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ (මැද) 'චේ' ගුවේරා (වම) සමග

බටහිර හෝ වෙනත් රටවලින් පැමිණෙන දේශපාලන නිරීක්ෂකයන්ට කියුබාවේ නායකයා සහ ජනතාව අතර තියෙන මේ ගැඹුරු ආත්මීය බැඳීම තේරුම් ගන්න බැහැ. ඔවුන් ඒක දකින්නේ "නායකයා කියන පදයට නටන ජනතාවක්" හෝ "ආඥාදායකත්වයක්" විදිහට විතරයි. චේ පවසන්නේ මේ නිරීක්ෂකයන් එක්කෝ මේ දෙස මතුපිටින් විතරක් බලන අය, නැත්නම් සමාජවාදයට අකමැති දුෂ්ට චේතනාවෙන් කරුණු විකෘති කරන අය බවයි.

ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ සහ ජනතාව අතර තිබුණේ පුදුමාකාර එකඟතාවයක් . ෆිදෙල් ජනතාව අමතන විට ඔවුන් අතර ඇති වන සංවාදය නිකම්ම කතාවක් නොව, දෙපිරිසෙහි ම හැඟීම් සහ අදහස් එකට මුසුවන, එකිනෙකා ගෙන් පෝෂණය වන විප්ලවීය ක්‍රියාවලියක් බව චේ මෙහි දී රූපකාර්ථවත්ව පෙන්වා දෙනවා.

ඇතැම් දේශපාලන විචාරකයෝ කියුබානු විප්ලවය දිහා බලලා අමුතු කතා කියනවා. ඔවුන් කියන්නේ ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝට තිබුණේ මාර ලස්සනට කතා කරන්න පුළුවන් වීම සහ පුද්ගල ආකර්ෂණයක් විතරක් කියලයි. ඒ වගේම කියුබාවේ ජනතාව ඒ දවස්වල හැසිරුණේ හරියට "මෝහනය" වුණු හරක් රැලක් වගේ කියලත් ඔවුන් මත පතුරවනවා. හැබැයි ඇත්තටම විප්ලවයක සැබෑ අත්දැකීම විඳපු නැති, ඒකේ ඇතුළාන්තය දන්නේ නැති අයට විතරයි මෙන්න මේ වගේ බොළඳ කතා කියන්න පුළුවන්.

ඇත්තටම විප්ලවයක් ඇතුළේ සිද්ධ වෙන්නේ මෝහනයක් නෙවෙයි. ඒක ඇතුළේ තියෙන්නේ පුදුමාකාර බැඳීමක්. ඒක හරියට එකිනෙකාට බද්ධ වුණු ශක්තිමත් දම් වැල් දාමයක් වගේ. එක පැත්තකින් තනි පුද්ගලයෙක් ඉන්නවා, අනිත් පැත්තෙන් මුළු මහත් ජනතාවම ඉන්නවා. හැබැයි මේ දෙගොල්ලෝ වෙන් වෙලා නෑ. මහජනතාව හැදෙන්නේ මේ හැම තනි පුද්ගලයෙක් ගෙ ම එකතුවෙන්. අන්න ඒ සමස්ත මහජනතාව තමන් ගෙ නායකයා එක්කත්, නායකයා මහජනතාව එක්කත් ඉතාම සමීප, නොබිඳෙන දේශපාලන සහ ආත්මීය බැඳීමක් ඇති කරගන්නවා. මේක උඩින් පල්ලෙන් බලන කෙනෙකුට කවදාවත් තේරුම් ගන්න බැරි ගැඹුරු අධ්‍යාත්මික එකතුවක්.

විප්ලවයක් කියන්නේ නායකයෙක් වේදිකාවට ඇවිත් කරන මෝහන සංදර්ශනයක් නෙවෙයි. ඒක ජනතාව සහ නායකත්වය අතර සිද්ධ වෙන අන්‍යෝන්‍ය ගනුදෙනුවක්. නායකයා ජනතාවගේ හඬ වෙනවා, ජනතාව නායකයාගේ ශක්තිය වෙනවා. මේ සැබෑ දේශපාලන යථාර්ථය දකින්න බැරි බාහිර මිනිස්සු, ෆිදෙල් ගේ පෞරුෂය ගැන මෝඩ ජනප්‍රවාද හදනවා. ඒ අයට අනුව කියුබානු විප්ලවය දේශපාලන පෙරළියක් නෙවෙයි, නිකම්ම සාමූහික මුළාවක් විතරයි. හැබැයි ඇත්ත ඒක නෙවෙයි. විප්ලවයක සැබෑ හරය තේරෙන්නේ ඒ වෙනුවෙන් ලේ, කඳුළු දහඩිය හලපු, ඒ සාමූහික හැඟීම ඇඟෙන් විඳපු මිනිස්සුන්ට විතරයි. ඒක නිකම්ම නිකම් පුද්ගල වන්දනාවක් නෙවෙයි, පොදු අරමුණක් වෙනුවෙන් එකතු වුණු සවිඥානික මිනිස්සුන්ගේ පොදු ඒකීයත්වයක්.

සෝවියට් පන්නයේ රළු ගොරහැඩි භෞතික මිනිසෙක් වෙනුවට ආදරණීය මිනිසෙක්

සමාජවාදය ගොඩනැගීමත් එක්ක ම, මේ කරුණු දෙකම එකට ම යන ඒවා. අලුත් සමාජයට ගැළපෙන අලුත් මිනිසෙක් බිහි කිරීමේ දුෂ්කර කාර්යය ගැනත් චේ ගුවේරා සඳහන් කරනවා. පැරණි ලෝකය තමන් ගේ බලය රැකගන්න හදන්නේ පන්ති අරගලය ඇතුළේ විතරක් නෙවෙයි. පුද්ගල විඥානය (මනස) ඇතුළෙත් එ දේවල් වෙන විදිහටයි. ඒ කියන්නේ, පුද්ගලයා හුදෙකලා කිරීමට ක්‍රමානුකූලව හුරු කරපු පැරණි අධ්‍යාපනය සහ හැදියාව නිසා ඇතිවුණු නරක පුරුදු සහ දුර්ගුණ මිනිස් සිත් තුළ තවමත් ඉතිරි වෙලා තියෙනවා.

විප්ලවය කියන්නේ සදාචාරය කියා දෙන පාසලක්. ඒක මිනිසාගේ අභ්‍යන්තර ගරුත්වය නැවත ලබා දෙනවා. එය ඔහුව වඩාත් තෘප්තිමත්, ආත්මීය වශයෙන් පොහොසත් සහ වඩා වගකීම් සහගත කෙනෙක් බවට පත් කරනවා. "එකෙක් සැමට එරෙහිව සහ සැම එකෙකුට එරෙහිව" සටන් කරන තරගකාරී ක්‍රමයක අනුකම්පා විරහිත ඉල්ලීම්වලින් මිනිසාව යටපත් කරනවා වෙනුවට, මේ විප්ලවය මිනිස් සංහතියේ උතුම්ම හැඟීමක් වෙන "මිනිස් සහයෝගීතාව" නැවත මතු කරනවා.

ලැබෙන දිරිගැන්වීම් වෙනස් වීමත් එක්කම, ඒකෙන් ලැබෙන ප්‍රතිඵලත් වෙනස් වෙනවා. සැබෑ විප්ලවවාදියෙක් වැඩ කරන්නේ ඒ වෙනුවෙන් සහ ඒ නිසයි. ගුවේරා පෙන්වා දෙන විදිහට, "සැබෑ විප්ලවවාදියෙක් මෙහෙයවෙන්නේ දැඩි ආදරය කියන හැඟීමෙන්. අපේ පෙරගමන්කාර විප්ලවවාදීන් තමන්ගේ මිනිසුන් වෙනුවෙන්, වඩාත්ම පූජනීය අරමුණු වෙනුවෙන් තියෙන මේ ආදරය උත්කර්ෂයට නැංවිය යුතුයි. එය කිසිසේත් වෙන් කළ නොහැකි එකම එකක් බවට පත් කළ යුතුයි." කැපවීමෙන් සහ පරිත්‍යාගයෙන් කරන මේ වැඩ කොටස තුළින්, අලුත් පරම්පරාව කියන මැටි පිඬෙන් චේගේ ලියුමෙන් ක්ෂිතිජය අතරින් පෙනෙන ඒ "අලුත් මිනිසා" නිර්මාණය වනු ඇත. සරලවම සෝවියට් පන්නයේ රළු ගොරහැඩි භෞතික මිනිසෙක් වෙනුවට ආදරණීය මිනිසෙක් ගොඩ නැංවෙනු ඇත. අපි එම ලියුම වෙත යමු.

 'චේ' ගුවේරා

හිතවත් සහෝදරයා...,

සමාජවාදයට එරෙහිව කරන මතවාදී අරගලයේ දී ධනේශ්වර ප්‍රකාශකයින් එක තර්කයක් නිතරම පාවිච්චි කරනවා අපිට අහන්න ලැබෙනවා. ඒ තමයි, මේ වගේ සමාජ ක්‍රමයක දී, නැත්නම් අපේ වගේ සමාජවාදය ගොඩනගන වකවානුවක දී, රජය වෙනුවෙන් පුද්ගල නිදහස නැති කරලා දානවා කියන එක. මම මේ ප්‍රකාශය හුදෙක් සෛද්ධාන්තික පදනමකින් විතරක් ප්‍රතික්ෂේප කරන්න හදන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට මම කියුබානු අත්දැකීම්වල ඇත්ත තොරතුරු ඉදිරිපත් කරලා, ඒකට පොදු අදහස් කිහිපයකුත් එකතු කරන්නම්.

මම මුලින්ම, අපි බලය අල්ලන්න කලින් සහ පස්සේ සිද්ධ වුණු අපේ විප්ලවීය අරගලයේ ඉතිහාසය කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්නම්.

අපි කවුරුත් දන්න විදිහට, 1959 ජනවාරි 1 වෙනිදායින් අවසන් වුණු ඒ විප්ලවීය ක්‍රියාමාර්ගවල නියම ආරම්භය සනිටුහන් වුණේ 1953 ජූලි 26 වෙනිදා. එදා පාන්දර ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ නායකත්වය දීපු පිරිසක් ඔරියන්ටේ (Oriente) පළාතේ තියෙන මොන්කාඩා (Moncada) හමුදා කඳවුරට ප්‍රහාරයක් එල්ල කළා. ඒ ප්‍රහාරය අසාර්ථක වුණා. ඒ අසාර්ථක වීම මහා විනාශයකින් කෙළවර වුණා වගේම බේරුණු අයව හිරේ දැම්මා. හැබැයි පස්සේ ඔවුන්ට පොදු සමාවක් ලැබුණා ම, ඔවුන් ආයෙමත් මුල ඉඳන්ම විප්ලවීය අරගලය පටන් ගත්තා.

සමාජවාදයේ මුල්ම බීජ විතරක් ගැබ්වෙලා තිබුණු මේ ක්‍රියාවලියේදී, "මිනිසා" කියන සාධකය මූලික ම බලවේගයක් වුණා. එතනදී පෞද්ගලිකව හඳුනාගත්තු, නිශ්චිත, නමක් ගමක් තියෙන හැම මනුස්සයෙක් ගැනම විශ්වාසය තැබුවා. ඒ වගේම තමන්ට පවරපු කාර්යයේ ජයග්‍රහණය හෝ පරාජය තීරණය වුණේ ඒ පුද්ගලයාගේ ක්‍රියාකාරී හැකියාව මතයි. ඊට පස්සේ ආවේ ගරිල්ලා යුද සමය යි. ඒක පරිසර දෙකක ක්‍රියාත්මක වුණා. එකක් තමයි තවමත් අවදි නොවී සිටි, නමුත් එකතු කරගත යුතු "මහජනතාව". අනෙක තමයි ඒ සෙනඟ එකතු කරන්න පෙරමුණ ගත්තු, විප්ලවීය අවබෝධය සහ සටන්කාමී උනන්දුව ඇති කරපු එන්ජිම වැනි "ගරිල්ලා පෙරමුණ".

මේ පෙරමුණ තමයි ජයග්‍රහණයට අවශ්‍ය කරන පසුබිම නිර්මාණය කරපු උත්ප්‍රේරකයා වුණේ. අපේ සිතුවිලි ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් නිර්ධන පන්තියේ සිතුවිලි බවට පත්වෙද්දී, අපේ පුරුදු සහ මනස ඇතුළේ විප්ලවයක් සිදුවෙද්දී, මේ ගරිල්ලා සටන ඇතුළෙත් මූලිකම සාධකය වුණේ පුද්ගලයා ම යි. විප්ලවීය බලකායේ ඉහළ තනතුරුවලට පත්වුණු සියෙරා මෙස්ත්‍රා (Sierra Maestra) සටන්කාමීන් හැමදෙනාට ම තමන්ගේ නමට ඉදිරියෙන් ලියවුණු සුවිශේෂී වීරක්‍රියා ලැයිස්තුවක් තිබුණා. ඔවුන්ට ඒ තනතුරු ලැබුණේ ඒ වීරක්‍රියා පදනම් කරගෙනයි.

පළමු වීරෝදාර යුගය

තම වගකීම නිසි ලෙස ඉටු කිරීමෙන් ලැබෙන තෘප්තිය විතරක් පෙරදැරි කරගෙන, මිනිස්සු වඩාත් වගකීම් සහගත, වඩාත් අනතුරුදායක තනතුරු ලබාගන්න මහන්සි වුණු පළමු වීරෝදාර කාලපරිච්ඡේදය ගැන හිතන්න. අපේ විප්ලවීය අධ්‍යාපන කටයුතුවල දී, අපි බොහෝ වෙලාවට මේ ආදර්ශමත් මාතෘකාවට ආයෙමත් හැරිලා බලනවා. අනාගතයේ බිහිවන මිනිසා කෙබඳුද කියන එක අපේ ඒ සටන්කාමීන් ගේ ආකල්පවලින් කලින්ම දැකගන්න පුළුවන් වුණා.

අපේ ඉතිහාසයේ වෙනත් අවස්ථාවලදීත් විප්ලවීය අරමුණ වෙනුවෙන් මේ වගේ සම්පූර්ණයෙන් ම කැපවුණු අවස්ථා නැවත නැවතත් දකින්න ලැබුණා. "ඔක්තෝබර් අර්බුදය" (October Crisis) කාලයේදී සහ "ෆ්ලෝරා" (Flora) සුළි සුළඟ ආපු වෙලාවේ දී, මුළු මහත් ජනතාවක් ම පෙන්වපු අතිවිශේෂ වීරත්වය සහ අසිරිමත් කැපකිරීම් අපි ඇස් දෙකෙන්ම දැක්කා.

අපේ මතවාදී පැත්තෙන් බලද්දී තියෙන ප්‍රධානම කාර්යයක් තමයි, මේ වගේ වීරෝදාර ආකල්ප මිනිස්සුන්ගේ එදිනෙදා සාමාන්‍ය ජීවිතය ඇතුළෙත් දිගටම පවත්වාගෙන යන්න පුළුවන් ක්‍රමයක් හොයාගන්න එක.

"ජයග්‍රහණයෙන් පසු, 1959 ජනවාරි 6 වන දින (Cienfuegos) නුවරදී රැස්ව සිටි ජනතාව ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ සහ කැරලිකාර හමුදාව උණුසුම් ලෙස පිළිගනිමින්"

1959 දී විප්ලවවාදී රජය පිහිටෙව්වේ, රට පාවාදෙන ධනේශ්වර පන්තියේ සාමාජිකයන් කිහිපදෙනෙකුගේත් සහභාගීත්වයෙන්. හැබැයි එතනදී බලය රැකගැනීමේ ප්‍රධානම ශක්තිය වුණේ "කැරලිකාර හමුදාවේ" (Rebel Army) පැවැත්මයි. ඒ කාලේ බරපතළ මතභේද ඇතිවුණා. ඒවා මුලින්ම විසඳුණේ 1953 පෙබරවාරි මාසයේදී, ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ අගමැති ධුරයට පත්වෙලා රජයේ නායකත්වය භාරගත්තට පස්සේ. මේ ක්‍රියාවලිය ඒ අවුරුද්දේ ම අවසන් වුණේ මහජන පීඩනය හමුවේ ජනාධිපති උරුතියාට (Urrutia) තමන්ගේ ධුරයෙන් අයින් වෙන්න සිද්ධ වීමත් එක්කයි. ඉතාමත් පැහැදිලි ලක්ෂණ එක්ක, කියුබානු විප්ලවයේ ඉතිහාසය ඇතුළේ නිතරම දකින්න ලැබෙන ප්‍රධානම චරිතය ඊට පස්සේ මතු වුණා. ඒ තමයි "මහජනතාව".

මහජන කැමැත්ත නිවැරදිව තේරුම් ගැනීම

මේ විවිධ අදහස් තියෙන ජන සමාජය, සමහරු කියනවා වගේ එකම වර්ගයේ කොටස් එකතු කරලා හදපු, (නැත්නම් පවතින පද්ධතිය විසින් එකම අච්චුවකට දාපු) කීකරු බැටළු රැලක් නෙවෙයි.

මහජනතාව තමන් ගේ නායකයන්ව, විශේෂයෙන් ම ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝව කිසිම පැකිලීමකින් තොරව අනුගමනය කරනවා කියන එක ඇත්ත. හැබැයි ඔහු ඒ වගේ විශ්වාසයක් දිනාගත්තේ, මහජනතාව ගේ බලාපොරොත්තු සහ අවශ්‍යතා ඉතාමත් නිවැරදිව තේරුම් ගත්තු නිසාත්, ඔවුන්ට දීපු පොරොන්දු ඉටු කරන්න අවංකවම සටන් කරපු නිසාත් විතරයි. මේ ජනතාව ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණවලට වගේම රජයේ ව්‍යාපාර පාලනය කිරීම කියන අසීරු වැඩ කොටසටත් දායක වුණා. ඔවුන් "ප්ලායා ගිරොන්" (Playa Giron - බේ ඔෆ් පිග්ස් ප්‍රහාරය) සටනේ වීරෝදාර අත්දැකීමට මුහුණ දුන්නා. CIA සංවිධානය විසින් සන්නද්ධ කරපු මංකොල්ලකාර කණ්ඩායම්වලට එරෙහිව සටන් කරලා හොද හැටි පදම් වුණා. ඔක්තෝබර් අර්බුදය වෙලාවේ නූතන ඉතිහාසයේ වැදගත්ම තීරණාත්මක මොහොතක් අත් වින්දා. අදටත් ඔවුන් සමාජවාදය ගොඩනැගීමේ කාර්යය දිගට ම කරගෙන යනවා.

මේ දිහා උඩින් පල්ලෙන් බලන කෙනෙකුට හිතෙන්න පුළුවන්, පුද්ගලයා රජයට යටත් වෙලා ඉන්නවා කියලා කියන අය නිවැරදියි කියලා. මොකද, පුදුමාකාර උද්යෝගයකින් සහ විනයකින් යුතුව, රජය දෙන ඕනෑම කාර්යයක්: ඒක ආර්ථික, සංස්කෘතික, ආරක්ෂක හෝ ක්‍රීඩා වේවා මහජනතාව ඉටු කරනවා. සාමාන්‍යයෙන් මේ යෝජනා එන්නේ ෆිදෙල් ගෙන් හෝ විප්ලවයේ ඉහළ නායකත්වයෙන්. ඒවා ජනතාවට පැහැදිලි කරලා දුන්නාම, ජනතාව ඒක තමන්ගේ ම වගකීමක් කරගන්නවා. සමහර වෙලාවට ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ලබන අත්දැකීම් පක්ෂය සහ රජය විසින් අරගෙන, ඒ ක්‍රමයම මුළු රටට ම පොදු කරනවා.

හැබැයි, සමහර වෙලාවට රජයටත් වැරදීම් වෙනවා. එහෙම වුණාම, මුළු මහත් සමාජයේ ම තියෙන ඒ සාමූහික උද්යෝගය පැහැදිලිවම අඩු වෙලා යනවා. ඒක හැම පුද්ගලයෙක් තුළම සිද්ධ වෙන පසුබෑමක්. එතකොට වැඩ කටයුතු අඩපණ වෙලා, අන්තිමට ඉතාමත් සුළු මට්ටමකට වැටෙනවා. අන්න ඒ වෙලාව තමයි වැරදි නිවැරදි කරගන්න ඕන වෙලාව.

1962 මාර්තු මාසයේදී, අනිබල් එස්කලන්ටේ (Anibal Escalante) විසින් පක්ෂය ඇතුළේ ක්‍රියාත්මක කරපු නිකායවාදී (sectarian) ප්‍රතිපත්තිය නිසා සිද්ධ වුණෙත් අන්න ඒ වගේ දෙයක්.

අනිබල් එස්කලන්ටේ (Anibal Escalante) 

ෆිදෙල් සහ මහජනතාව අතර තියෙන අපොහක (dialectics )එකමුතුව

රජයේ තීරණ දිගින් දිගටම නිවැරදිව ඉදිරියට යන්න මේ ක්‍රමය විතරක් මදි කියලා පැහැදිලියි. අඩුවකට තියෙන්නේ මහජනතාව එක්ක මීට වඩා ව්‍යුහගත (structured) බැඳීමක් ඇති කරගන්න එකයි. ඉදිරි අවුරුදුවල දී අපි මේ සම්බන්ධය තවත් දියුණු කරන්න ඕනේ. හැබැයි දැනට, රජයේ ඉහළ මට්ටමෙන් එන තීරණවල දී, අපි කරන්නේ මතුවෙන ප්‍රශ්න හමුවේ ජනතාව දක්වන පොදු ප්‍රතිචාරවලට ඉතාමත් සංවේදීව කන් දීලා සිටීමයි.

ෆිදෙල් මේ වැඩේට මාර දක්ෂයෙක්. ඔහු මහජනතාව එක්ක එකතු වෙන ඒ සුවිශේෂී විදිහ තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ ඔහුව සැබෑ ලෙස ම ක්‍රියාත්මක වෙනවා දැක්කොත් විතරයි.

විශාල මහජන රැස්වීම්වලදී, එකිනෙකට ප්‍රතිචාර දක්වන ස්වර පද්ධති දෙකක් වගේ දෙයක් දකින්න පුළුවන්. එකක කම්පනයෙන් අනෙකේ අලුත් කම්පනයක් ඇති කරනවා. ෆිදෙල් සහ මහජනතාව ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් තීව්‍ර වෙන සංවාදයකින් කම්පනය වෙන්න පටන් ගන්නවා. ඒක උපරිම ස්ථානයට ඇවිත් කෙළවර වෙන්නේ අපේ ජයග්‍රාහී සටන් පාඨයත් එක්කයි.

"විප්ලවයේ අත්දැකීම විඳලා නැති කෙනෙකුට තේරුම් ගන්න අමාරුම දේ තමයි, පුද්ගලයා සහ මහජනතාව අතර තියෙන ඒ සමීප අපොහක එකමුතුව. මෙතනදී මේ දෙන්නම එකිනෙකාට සම්බන්ධයි. පුද්ගලයන්ගෙන් හැදුණු සමස්ත මහජනතාව, තමන්ගේ නායකයන් එක්කත් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සම්බන්ධ වෙනවා."

ධනේශ්වර ක්‍රමය ඇතුළෙත්, මහජනතාව එකතු කරන්න පුළුවන් දේශපාලනඥයෝ මතුවෙද්දී මේ වගේ දේවල් සමහර වෙලාවට දකින්න ලැබෙනවා. හැබැයි ඒක ඇත්තම මහජන ව්‍යාපාරයක් නෙවෙයි නම් (ඇත්තටම ඒ වගේ වෙලාවක දී ඒක ධනේශ්වර ක්‍රමයක් කියලා හරියටම කියන්නත් බැහැ), ඒ ව්‍යාපාරය පවතින්නේ ඒක පටන් ගත්තු නායකයා ඉන්නකම් විතරයි. නැත්නම් ධනේශ්වර සමාජයේ තියෙන කටුක ඇත්ත ඉස්සරහ මහජනතාව ගේ බලාපොරොත්තු සුනුවිසුනු වෙලා යනකම් විතරයි. ධනේශ්වර ක්‍රමය ඇතුළේ මනුස්සයෙක් මෙහෙයවෙන්නේ තමන්ට තේරුම් ගන්න බැරි සීතල, අදෘශ්‍යමාන නීති මාලාවකින්. සමාජයෙන් හුදෙකලා වුණු පුද්ගලයා මුළු මහත් සමාජය එක්කම ගැටගැසිලා තියෙන්නේ එක නොපෙනෙන පෙකණි වැලකින්. ඒ තමයි "වටිනාකමේ නීතිය" (law of value). ඒක මිනිහෙක්ගේ ජීවිතයේ හැම පැත්තකටම බලපෑම් කරලා, ඔහු ගේ මාවත සහ ඉරණම තීරණය කරනවා.

ධනේශ්වර ක්‍රමයේ නොපෙනෙන නීති

බොහෝ දෙනෙකුට නොපෙනෙන, අන්ධ ධනේශ්වර නීති, පුද්ගලයාට නොදැනීම ඔහු මත ක්‍රියාත්මක වෙනවා. ඔහු දකින්නේ අනන්තයක් වගේ පෙනෙන ක්ෂිතිජයක පළල විතරයි. ධනවාදී ප්‍රචාරණ මේක පෙන්නන්නෙත් ඒ විදිහටමයි. ඔවුන් "රොකෆෙලර්" (Rockefeller) ගේ කතාව (ඒක ඇත්ත වුණත් නැතත්) සාර්ථකත්වයේ ලොකුම උදාහරණයක් විදිහට මිනිස්සුන්ට උගන්වන්න හදනවා. හැබැයි ඒ වගේ එක උදාහරණයක් බිහිවෙන්න කොච්චර නම් මිනිස්සුන්ගේ දුප්පත්කම තව කෙනෙක් ළඟ ගොඩගැසෙන්න ඕනද, ඒ වගේ මහා ධනස්කන්ධයක් හදාගන්න කොච්චර පහත් වැඩ ප්‍රමාණයක් කරන්න ඕනද කියන එක ඒ චිත්‍රයේ පෙනෙන්න නැහැ. මහජන බලවේගවලටත් හැමවෙලේම මේවා මිනිස්සුන්ට පැහැදිලි කරලා දෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ නැහැ.

John D. Rockefeller

(අධිරාජ්‍යවාදී රටවල ඉන්න කම්කරුවෝ, වෙනත් පරාධීන රටවල් සූරාකෑමට තමන් නොදැනුවත්වම හවුල් වීම නිසා, තමන් ගේ ජාත්‍යන්තර පන්ති හැඟීම ටිකෙන් ටික නැති කරගන්නේ කොහොමද, ඒ වගේම ඒක ඔවුන්ගේ ම රට ඇතුළේ තියෙන සටන්කාමී හැඟීම දිය කරලා හරින්නේ කොහොමද කියලා මේ වෙලාවේ අධ්‍යයනය කරන එක වටිනවා. හැබැයි ඒ මාතෘකාව මේ සටහනට අයිති වෙන්නේ නැහැ)

කොහොම වුණත්, අවශ්‍ය සුදුසුකම් තියෙන ඕනෑම පුද්ගලයකුට ජයග්‍රහණයේ ඉලක්කයට යන්න පුළුවන් කියලා පෙනෙන, බාධක පිරුණු තරග පිටියක් අපිට මෙතනදී දකින්න ලැබෙනවා. ඒකේ තෑග්ග ඈතින් පෙනෙන්න තියෙනවා. හැබැයි ඒ යන පාර හරිම හුදෙකලා එකක්. ඒ විතරක් නෙවෙයි, ඒක "වෘකයින්ගේ තරගයක්". එතනදී දිනන කෙනා දිනන්නේ අනෙක් හැමදෙනාගේම පරාජය මතින් විතරයි.

සමාජවාදය ගොඩනැඟීම කියන මේ අමුතු, සංවේදී නාට්‍යයේ ප්‍රධාන නළුවා වෙන "පුද්ගලයා" ගැන මම දැන් අර්ථ දක්වන්න උත්සාහ කරන්නම්. ඔහුට පැවැත්මවල් දෙකක් තියෙනවා; එකක් සුවිශේෂී තනි පුද්ගලයෙක් විදිහට, අනෙක සමාජයේ සාමාජිකයෙක් විදිහට.

මම හිතන්නේ මේක තේරුම් ගන්න ලේසිම ක්‍රමය තමයි, ඔහු තවමත් "නිර්මාණය වෙමින් පවතින" කෙනෙක් කියලා පිළිගන්න එක. ඔහු තවම නිම නොකළ නිෂ්පාදනයක්. අතීතයේ තිබුණු වැරදි, වර්තමානයේදී පුද්ගල මනස ඇතුළෙන් මතුවෙනවා. ඒවා නැති කරලා දාන්න නිරන්තරයෙන් උත්සාහ කරන්න ඕනේ. මේක දෙපැත්තකින් සිද්ධ වෙන ක්‍රියාවලියක්; එක පැත්තකින් සමාජය විසින් සෘජු සහ වක්‍ර අධ්‍යාපනය හරහා පුද්ගලයාට බලපෑම් කරනවා. අනෙක් පැත්තෙන්, පුද්ගලයා විසින්ම තමන්ව ස්වයං-අධ්‍යාපනයකට (තමන්වම හදාගැනීමකට) ලක් කරගන්නවා.

පසුගාමී අතීතය සමග දරුණු තරගයක්

දැනට ගොඩනැඟෙමින් පවතින අලුත් සමාජයට, අතීතය එක්ක ලොකු තරගයක් කරන්න වෙලා තියෙනවා. මේක පුද්ගල මනසට විතරක් දැනෙන දෙයක් නෙවෙයි. මොකද, පුද්ගලයාව හුදෙකලා කරන්න ක්‍රමානුකූලව හදපු පැරණි අධ්‍යාපනය සහ හැදියාවේ ඉතිරිවුණු දේවල් මිනිස්සුන්ගේ මනස බර කරනවා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, මේ සංක්‍රාන්ති සමයේ (පරිවර්තන යුගයේ) ස්වභාවය නිසාම තවදුරටත් "භාණ්ඩමය සබඳතා" (commodity relations) ඉතිරිවෙලා තියෙනවා. ධනේශ්වර සමාජයේ ආර්ථික සෛලය තමයි "භාණ්ඩය" (commodity) කියන්නේ. ඒක පවතින තාක් කල්, ඒකේ බලපෑම නිෂ්පාදන සංවිධානවලටත්, ඒ හරහා මිනිස්සුන්ගේ මනසටත් දැනෙනවා.

මාක්ස්ගේ සංකල්පයට අනුව, සංක්‍රාන්ති සමය ඇතිවෙන්නේ ධනේශ්වර ක්‍රමය ඇතුළේ තියෙන අභ්‍යන්තර පරස්පරතාවලින් ඒ ක්‍රමයම පුපුරා යාමේ ප්‍රතිඵලයක් විදිහටයි. හැබැයි ඊට පස්සේ ඇතිවුණු ඇත්ත තත්ත්වයෙන් පෙනුණේ, අධිරාජ්‍යවාදී ගසෙන් දුර්වල අතු කිහිපයක් ගැලවිලා යන හැටි. ඒක ලෙනින් කලින්ම දැකපු සංසිද්ධියක්. ඒ රටවල, ධනේශ්වර ක්‍රමය මිනිස්සුන්ට විවිධ විදිහට බලපෑම් කරන්න පුළුවන් මට්ටමට දියුණු වෙලා තිබුණා. හැබැයි ඒ ක්‍රමය පුපුරා යන්නේ ඒකේ තියෙන උපරිම ශක්‍යතා අවසන් වුණාට පස්සේ ඇතිවුණු අභ්‍යන්තර ගැටුම් නිසාම නෙවෙයි. බාහිර පීඩකයන්ට එරෙහිව කරන නිදහස් අරගල, යුද්ධ වගේ බාහිර හේතු නිසා ඇතිවෙන දුප්පත්කම (යුද්ධයේ ප්‍රතිඵල නිසා වරප්‍රසාද ලත් පන්ති, සූරාකෑමට ලක්වන පන්ති මත පැටවීම), සහ නව යටත්විජිත පාලනයන් පෙරළා දැමීමට කරන නිදහස් ව්‍යාපාර තමයි මේ ක්‍රියාවලියේ සාමාන්‍ය සාධක වෙන්නේ. ඉතිරි හරිය කරන්නේ මිනිස්සුන්ගේ දැනුවත් මැදිහත් වීම (conscious action) මඟින්.

කැපකිරීම් නැතිව වේගවත් වෙනසක් කරන්න බැහැ

මේ වගේ රටවල, සමාජය වෙනුවෙන් වැඩ කිරීම පිළිබඳ සම්පූර්ණ අධ්‍යාපනයක් මිනිස්සුන්ට තවම ලැබිලා නැහැ. ඒ වගේම, නිකම්ම දේපළ අත්පත් කරගැනීමේ සරල ක්‍රියාවලියකින් විතරක් මේ මහජනතාවට ධනය ළඟා කරගන්න බෑ. නොදියුණුකම හෙවත් ඌන සංවර්ධනය සහ රටේ ධනය සුපුරුදු පරිදි "ශිෂ්ට සම්පන්න" (දියුණු) රටවලට ඇදී යාම නිසා, කැපකිරීම් කරන්නේ නැතුව වේගවත් වෙනසක් කරන්න බැහැ.

ආර්ථික පදනම ගොඩනගන්න තව ලොකු දුරක් යන්න තියෙනවා. ඉතින්, වේගවත් සංවර්ධනයක් ලබාගන්න තියෙන ලීවරයක් (මෙවලමක්) විදිහට, භෞතික වාසි/ලාභ කියන හැමෝම යන ලෙහෙසි පාරේ යන්න තියෙන පෙළඹවීම හරිම වැඩියි.

මෙතනදී ගස් නිසා කැලෑව නොපෙනී යෑමේ අනතුරක් තියෙනවා. ධනේශ්වර ක්‍රමයෙන් අපිට ඉතිරි වුණු මොට වුණු ආයුධ (ආර්ථික සෛලය වෙන "භාණ්ඩය", ලාභදායීත්වය, සහ පුද්ගලික භෞතික වාසි ලීවරයක් කරගැනීම වගේ දේවල්) පාවිච්චි කරලා සමාජවාදය කියන මිරිඟුව පස්සේ ගියොත්, අපි අතරමං වෙන්න පුළුවන්. එතනට වැටෙන්නේ හතරමං හන්දි ගොඩක් පහු කරගෙන ලොකු දුරක් ගියාට පස්සේ. ඒ නිසා වැරදි පාරට හැරුණේ කොයි වෙලාවෙ ද කියලා හොයාගන්නත් අමාරු වෙනවා. ඒ අතරතුර, ඒකට හැඩගැසුණු ආර්ථික පදනම විසින් මිනිස්සුන්ගේ සිතුම් පැතුම් දියුණු වෙන එකත් වළක්වනවා. කොමියුනිස්ට් ක්‍රමයක් ගොඩනඟන්න නම්, භෞතික පදනම හදන ගමන්ම ඒ හා සමානව "අලුත් මිනිසෙක්වත්" නිර්මාණය කරන්නම ඕනේ.

අන්න ඒ නිසයි මහජනතාව එකතු කරගන්න පාවිච්චි කරන මෙවලම (ක්‍රමය) ඉතාමත් නිවැරදිව තෝරාගන්න එක මේ තරම්ම වැදගත් වෙන්නේ. ඒ මෙවලම මූලිකවම සදාචාරාත්මක ස්වභාවයක් ගන්න ඕනේ. හැබැයි ඒ අතරම, භෞතික දිරිගැන්වීම් —විශේෂයෙන්ම සමාජීය ස්වභාවයක් ගන්නා දිරිගැන්වීම්— නිවැරදිව පාවිච්චි කරන්නත් අමතක කරන්න හොඳ නැහැ.

සමාජය කියන්නේ මහා විශාල පාසලක් විය යුතුයි

මම කලිනුත් කිව්වා වගේ, ලොකු අනතුරක් තියෙන වෙලාවට සදාචාරාත්මක දිරිගැන්වීම් ක්‍රියාත්මක කරන්න හරිම ලේසියි. හැබැයි ඒකේ සාර්ථකත්වය දිගට ම පවත්වාගෙන යන්න නම්, සදාචාර වටිනාකම්වලට අලුත් අර්ථකථන ලැබෙන විදිහේ මානසිකත්වයක් (විඥානයක්) මිනිස්සු ඇතුළේ දියුණු කරන්න ඕනේ. සමස්ත සමාජය ම එකම මහා විශාල පාසලක් බවට පත්වෙන්න ඕනේ.

මේ සංසිද්ධියේ පොදු ලක්ෂණ, ධනේශ්වර ක්‍රමයේ මුල්ම යුගයේදී ඒ ක්‍රමයට ගැළපෙන සිතුවිලි මිනිස්සුන්ගේ මනසට දාපු ක්‍රියාවලියට ටිකක් සමානයි. ධනේශ්වර ක්‍රමය තමන්ගේ බලය පවත්වාගන්න බලහත්කාරකම් පාවිච්චි කරනවා වගේම, තමන්ගේ පද්ධතිය ඇතුළේ මිනිස්සුන්ව ඒකට හුරු කරන්න අධ්‍යාපනයකුත් දෙනවා.

පන්ති පාලනයක් (සමාජ පන්ති පැවතීම) කියන්නේ දෙවියන්ගේ කැමැත්තක්, නැත්නම් ස්වභාවධර්මයේ හැටි කියලා මිනිස්සුන්ට වටහා දෙන කාර්යය භාරව ඉන්න අය තමයි සෘජු ප්‍රචාරණ කටයුතු කරන්නේ. මේකෙන් වෙන්නේ, තමන් මේ පීඩා විඳින්නේ සටන් කරලා පරද්දන්න බැරි මහා නපුරු බලවේගයකින් කියලා හිතලා මහජනතාව නිශ්ශබ්ද වෙන එකයි.

ඊට පස්සේ එන්නේ "බලාපොරොත්තුව". අන්න ඒකෙන් තමයි ධනේශ්වර ක්‍රමය, ඊට කලින් තිබුණු (පිටවෙන්න කිසිම පාරක් නැති) කුල ක්‍රමයන්ගෙන් වෙනස් වෙන්නේ. සමහරුන්ට නම් තවමත් පරණ කුල ක්‍රමයේ මතවාද ඒ විදිහටම බලපානවා; ඒ කියන්නේ, "කියන දේ අහගෙන කීකරු වෙලා හිටියොත් මැරුණට පස්සේ දිව්‍ය ලෝකේ ගිහින් සැප විඳින්න පුළුවන්" කියන පරණ සම්ප්‍රදාය. හැබැයි තවත් සමහරුන්ට අලුත් මතයක් දෙනවා; ඒ තමයි, සමාජ පන්ති බෙදීම දෛවය වුණත්, ඕනෑම කෙනෙකුට මහන්සි වෙලා වැඩ කරලා, තමන්ගේ දක්ෂතාවයෙන් තමන් ඉන්න පන්තියෙන් ඉහළට යන්න පුළුවන් කියන එක. මේ ක්‍රියාවලිය වගේම සාර්ථකත්වය වෙනුවෙන් තමන්වම හදාගන්නවා කියන එක ඇතුළතින්ම මහා කුහකකමක්. මේක හරියට බොරුවක් ඇත්ත කියලා පෙන්වන්න කරන වාසිදායක රඟපෑමක් වගේ වැඩක්.

අපේ ක්‍රමයේදී නම්, සෘජු අධ්‍යාපනයට මීට වඩා ගොඩක් ලොකු වටිනාකමක් ලැබෙනවා. අපිට දෙන පැහැදිලි කිරීම් හරිම පහසුයි, මොකද ඒවා සැබෑ ඒවා. ඒවාට වංචනික උපක්‍රම (බොරුව වහන්න දේවල්) අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ. මේ වැඩේ කරන්නේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සහ පක්ෂයේ තොරතුරු අංශය වගේ ආයතන හරහා පොදු, තාක්ෂණික සහ මතවාදී සංස්කෘතියක් විදිහටයි. මේ අධ්‍යාපනය මහජනතාව අතරට යනවා. එතකොට සමාජය අගය කරන අලුත් ආකල්ප, මිනිස්සුන්ගේ පුරුදු බවට පත්වෙනවා. මහජනතාව ටිකෙන් ටික මේක තමන් ගේ කරගන්නවා වගේම, තවමත් ඒකට හැඩගැසිලා නැති අය කෙරෙහි බලපෑමක් (පීඩනයක්) එල්ල කරනවා. මේක තමයි මහජනතාවට වක්‍රව අධ්‍යාපනය දෙන ක්‍රමය. ඒක ව්‍යුහාත්මකව දෙන සෘජු අධ්‍යාපනය වගේම මාර බලවත්.

පුද්ගලයා තමන්ව ම හදාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය (ස්වයං-අධ්‍යාපනය)

හැබැයි මේක සිද්ධ වෙන්නේ ඉතාමත් දැනුවත්වයි. පුද්ගලයාට අලුත් සමාජ බලවේගවල බලපෑම දැනෙද්දී, ඔහුට තේරෙනවා තමන් තවමත් ඒකට සම්පූර්ණයෙන් ම ගැළපෙන්නේ නැහැ කියලා. වක්‍ර අධ්‍යාපනයෙන් එන බලපෑම නිසා, තමන් නිවැරදි කියලා හිතන නමුත් තමන්ගේ නොදියුණුකම නිසා මෙතෙක් ළඟා කරගන්න බැරි වුණු ඒ අලුත් තත්ත්වයට හැඩගැහෙන්න ඔහු උත්සාහ කරනවා. ඒ කියන්නේ ඔහු තමන්ව ම ස්වයං-අධ්‍යාපනයකට ලක් කරගන්නවා.

සමාජවාදය ගොඩනඟන මේ වකවානුව ඇතුළේ බිහිවෙන්න පටන් ගන්න "අලුත් මිනිසාව" අපිට දැන් දැකගන්න පුළුවන්. ඔහුගේ චිත්‍රය තවම සම්පූර්ණ නැහැ. ඇත්තටම ඒක කවදාවත් සම්පූර්ණ වෙන්නේ නැහැ, මොකද මේ ක්‍රියාවලිය ඉදිරියට යන්නේ අලුත් ආර්ථික ක්‍රමයන්ගේ දියුණුවත් එක්කම සමාන්තරවයි. අධ්‍යාපනයක් නැතිකම නිසා තනි පාරක යන්න, තමන්ගේ පෞද්ගලික ආශාවන් විතරක් සපුරන්න හදන අය අතහැරියොත්, මේ පොදු ප්‍රගමනය ඇතුළෙත් තමන්ගේම ගමනක් යන්න හදන, මහජනතාවගෙන් වෙන්වෙලා ඉන්න හදන තවත් අය ඉන්නවා.

වැදගත්ම දේ තමයි, මිනිස්සු දවසින් දවස සමාජයත් එක්ක එකතු වෙන්න තියෙන අවශ්‍යතාවය සහ ඒ සමාජයේ ඉදිරි ගාමක බලවේගය (එන්ජිම) තමන්මයි කියන එක ගැන මීට වඩා දැනුවත් වෙන එකයි.

ඔවුන් දැන් ඈත තියෙන තමන් ගේ පෞද්ගලික ආශා පස්සේ, අතරමං වුණු පාරවල්වල තනිවම ගමන් කරන්නේ නැහැ. ඔවුන් අනුගමනය කරන්නේ තමන් ගේ පෙරගමන්කරුවන්වයි. ඒ පෙරගමන්කාමී පෙරමුණ හැදිලා තියෙන්නේ පක්ෂයෙන්, ඉතාමත් දියුණු කම්කරුවන්ගෙන්, සහ මහජනතාව එක්ක දැඩි සහයෝගීතාවයෙන් ඉන්න ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන්ගෙන්. මේ පෙරගමන්කරුවන් ගේ ඇස් තියෙන්නේ අනාගතය සහ ඒකෙන් ලැබෙන ප්‍රතිඵල (තෑගි) දිහාවටයි. හැබැයි ඒ තෑගි ඔවුන් දකින්නේ පෞද්ගලික දෙයක් විදිහට නෙවෙයි. ඒ ප්‍රතිඵලය තමයි මිනිස්සුන්ට සම්පූර්ණයෙන් ම වෙනස් ලක්ෂණ තියෙන අලුත් සමාජය; ඒ කියන්නේ කොමියුනිස්ට් මිනිසා ගේ සමාජය බිහිවීම.

දිගු සහ දුෂ්කර පාරක්.මේ පාර හරිම දිගයි, බාධකවලින් පිරිලා තියෙනවා. සමහර වෙලාවට යන පාර වැරදිලා ආපස්සට හැරෙන්නත් සිද්ධ වෙනවා. තවත් සමහර වෙලාවට, අපි යන වේගය වැඩි නිසා මහජනතාව අපෙන් ඈත් වෙනවා. සමහර වෙලාවට වේගය අඩු වෙද්දී, අපේ පස්සෙන් එන අයගේ හුස්ම පොද අපේ බෙල්ලට දැනෙන තරම් ළඟටම ඔවුන් එනවා. විප්ලවවාදීන් විදිහට අපිට තියෙන ලොකුම ආශාව ඒක නිසාම, අපිට ඉස්සරහින් තියෙන පාරවල් කපාගෙන පුළුවන් තරම් වේගයෙන් ඉදිරියට යන්න අපි උත්සාහ කරනවා. හැබැයි අපි දන්නවා අපිට මහජනතාව ගේ ශක්තිය ඕනෑමයි කියලා. ඒ වගේම අපේ ආදර්ශමත් හැසිරීමෙන් අපි ඔවුන්ව දිරිගැන්නුවොත්, මහජනතාවට මීට වඩා වේගයෙන් ඉදිරියට යන්න පුළුවන් වෙනවා.

සදාචාරාත්මක දිරිගැන්වීම්වලට කොච්චර වටිනාකමක් දුන්නත්, ප්‍රධාන කණ්ඩායම් දෙකක් තවමත් සමාජය ඇතුළේ පැවතීමෙන් පෙනෙන්නේ (සමාජවාදය ගොඩනැගීමට විවිධ හේතු නිසා දායක නොවෙන සුළුතර පිරිස අතහැරලා), සමාජ විඥානයේ තියෙන සාපේක්ෂ නොදියුණුකමයි.

මේ පෙරමුණේ ඉන්න කණ්ඩායම, මතවාදී පැත්තෙන් මහජනතාවට වඩා ගොඩක් ඉදිරියෙන් ඉන්නේ. මහජනතාව මේ අලුත් වටිනාකම් හඳුනනවා, හැබැයි ඒක ප්‍රමාණවත් මට්ටමකින් නෙවෙයි. පෙරමුණේ ඉන්න අය තුළ ගුණාත්මක වෙනසක් සිද්ධ වෙලා තියෙන නිසා තමන්ගේ පෙරගමන්කාර ස්වභාවය වෙනුවෙන් කැපකිරීම් කරන්න ඔවුන්ට පුළුවන්. හැබැයි මහජනතාවට මේවා පෙනෙන්නේ අඩක් විතරයි. ඒ නිසා ඔවුන්ට යම් මට්ටමක දිරිගැන්වීම් සහ බලපෑම් (පීඩන) අවශ්‍ය වෙනවා. මේක තමයි පරාජය කරපු (ධනේශ්වර) පන්තිය මත විතරක් නෙවෙයි, ජයග්‍රහණය කරපු පන්තියේ පුද්ගලයන් මත පවා තනි තනිව ක්‍රියාත්මක වෙන "නිර්ධන පන්ති ආඥාදායකත්වය" (dictatorship of the proletariat) කියන්නේ.

සම්පූර්ණ ජයග්‍රහණයක් ලබාගන්න නම්, මේ හැමදේකටම විප්ලවීය ආයතන මාලාවක අවශ්‍යතාවය මතු වෙනවා. මේ ආයතනගත කිරීම කියන සංකල්පය, අනාගතය දෙසට එකම සුසංයෝගී ඒකකයක් විදිහට ගමන් කරන මහා ජනකායකගේ චිත්‍රයට හොඳින්ම ගැළපෙනවා. ඒක හරියට ක්‍රමවත් ඇළ මාර්ග, පියගැටපෙළවල් සහ හොඳින් තෙල් දමා නඩත්තු කරපු මෙවලම් (ඇපරටස්) වගේ දෙයක්. ඒක තමයි මේ ගමන යන්න පුළුවන් කරන්නේ; පෙරමුණෙන් ගමන් කරන්න සුදුසු අයව ස්වභාවිකවම තෝරාගන්නෙත්, තමන්ගේ වගකීම් ඉටු කරන අයට තෑගි දෙන්නෙත්, ගොඩනැඟෙමින් පවතින සමාජයට එරෙහිව වැඩ කරන අයට දඬුවම් දෙන්නෙත් ඒ ක්‍රමය මඟින්මයි.

රජය සහ ප්‍රජාව අතර පූර්ණ අනන්‍යතාවය

විප්ලවයේ ආයතනික ව්‍යුහය තවමත් සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩනගලා ඉවර නැහැ. අපි හොයමින් ඉන්නේ රජය සහ මුළු මහත් ප්‍රජාව අතර පූර්ණ අනන්‍යතාවයක් ඇති කරන්න පුළුවන් අලුත් දෙයක්. ඒක සමාජවාදය ගොඩනැගීමේ විශේෂ තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන එකක් වෙන්න ඕන වගේම, ගොඩනැගෙමින් පවතින සමාජයට ධනේශ්වර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සාමාන්‍ය දේවල් (උදාහරණයක් විදිහට ව්‍යවස්ථාදායක සභා/පාර්ලිමේන්තු වගේ ඒවා) බද්ධ කිරීම උපරිමයෙන්ම වළක්වන එකක් වෙන්න ඕනේ. විප්ලවය ආයතනගත කිරීම ක්‍රමයෙන් සිදුකිරීමේ අරමුණින් පරීක්ෂණ කිහිපයක් කරලා බැලුවා, හැබැයි ඒක මහා ලොකු හදිස්සියකින් කළේ නැහැ. මොනවා හරි නිල/පිටස්තර හැඩතල නිසා අපිට විප්ලවයේ අවසාන සහ වැදගත්ම බලාපොරොත්තුව; ඒ කියන්නේ මිනිසාව විගලිත (alienation/හුදෙකලා වීමෙන් හෝ පරායත්ත බවෙන්) වීමෙන් නිදහස් කරගැනීම මඟහැරෙයිද කියන බය නිසා අපි මාර විදිහට පරිස්සම් වුණා.

මේ ආයතනවල අඩුව (ඒක ක්‍රමයෙන් මකාගත යුතුයි) තියෙද්දී වුණත්, එකම අරමුණක් වෙනුවෙන් සටන් කරන දැනුවත් පුද්ගලයන් ගේ එකතුවක් විදිහට මහජනතාව දැන් ඉතිහාසය නිර්මාණය කරමින් ඉන්නවා. සමාජවාදය ඇතුළේ මිනිස්සුන්ව එකම අච්චුවකට දානවා වගේ පිටතින් පෙනුනත්, ඇත්තටම ඔහු දැන් මීට වඩා සම්පූර්ණ මිනිසෙක් වෙලා තියෙනවා. ඒ වගේම, ඒකට හරියාකාර පූර්ණ පද්ධතියක් තවම නැති වුණත්, සමාජ යාන්ත්‍රණය ඇතුළේ තමන්ගේ අදහස් ප්‍රකාශ කරන්න සහ තමන්ගේ හඬ ඇස්සවීමට ඔහුට තියෙන ඉඩකඩ අසීමිතව වැඩියි.

පාලන සහ නිෂ්පාදන කටයුතුවල තියෙන හැම යාන්ත්‍රණයකට ම ඔහු සතු දැනුවත්, පෞද්ගලික වගේම සාමූහික දායකත්වය තවදුරටත් තීව්‍ර කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි. ඒ වගේම ඒක තාක්ෂණික සහ මතවාදී අධ්‍යාපනයේ අවශ්‍යතාව එක්ක බද්ධ කරන්න ඕනේ. එතකොට තමයි පුද්ගලයාට තේරෙන්නේ මේ ක්‍රියාවලීන් එකිනෙකට තදින්ම සම්බන්ධයි සහ ඒවායේ දියුණුව සමාන්තරව සිද්ධ වෙනවා කියලා. ඒ හරහා ඔහු තමන්ගේ සමාජීය පැවැත්ම ගැන සම්පූර්ණ අවබෝධයක් ලබාගන්නවා. ඒක තමයි විගලිත බවේ (alienation) දම්වැල් බිඳලා දාලා, මනුස්සයෙක් විදිහට තමන් ගේ උපරිම ස්වයං-සාක්ෂාත්කරණය ළඟා කරගන්නවා කියන්නේ.

මේක ප්‍රායෝගිකව පරිවර්තනය වෙන්නේ, නිදහස් ශ්‍රමය හරහා තමන්ගේ සැබෑ ස්වභාවය නැවත අත්පත් කරගැනීම සහ සංස්කෘතිය හා කලාව තුළින් තමන්ගේම මානුෂීය තත්ත්වය ප්‍රකාශ කිරීම මඟින්.

ශ්‍රමයට අලුත් වටිනාකමක් ලැබිය යුතුයි

සංස්කෘතික වශයෙන් දියුණු වෙන්න නම්, ශ්‍රමයට (වැඩ කිරීමට) අලුත් වටිනාකමක් ලැබෙන්න ඕනේ. මනුස්සයා කියන්නේ විකුණන "භාණ්ඩයක්" කියන එක එතනදී නැති වෙනවා. ඒ වෙනුවට සමාජීය වගකීම් ඉටු කිරීම වෙනුවෙන් නිශ්චිත කොටසක් වෙන් කෙරෙන ක්‍රමයක් බිහිවෙනවා. නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන් අයිති වෙන්නේ සමාජයටයි, මැෂිම (යන්ත්‍රය) කියන්නේ තමන්ගේ වගකීම ඉටු කරන පෙරමුණ විතරයි. තමන් ගේ සත්වමය අවශ්‍යතා (කෑම, බීම, ඇඳුම් වගේ දේවල්) සපුරන්න වැඩ කරන්නම ඕනේ කියන ඒ කරදරකාරී සිතුවිල්ලෙන් මිනිසා තමන් ගේ මනස නිදහස් කරගන්න පටන් ගන්නවා. ඔහු තමන් කරන වැඩ ඇතුළෙන් තමන්ව ම දකින්න පටන් ගන්නවා වගේම, තමන් නිර්මාණය කරපු දේ හරහා, තමන් කරපු වැඩේ හරහා ඒකේ තියෙන මානුෂීය වටිනාකම තේරුම් ගන්නවා. මෙතනදී තමන්ට තවදුරටත් අයිති නැති, විකුණා දමපු ශ්‍රම ශක්තියක් විදිහට තමන් ගේ ජීවිතයෙන් කොටසක් අහිමි වීමක් සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට සිද්ධ වෙන්නේ තමන්ගෙන් ම බිහිවුණු, තමන්ව ම පිළිඹිබු කරන, සමාජයේ ජීවිතයට දායක වෙන, තමන් ගේ සමාජීය වගකීම ඉටු කිරීමක්.

වැඩ කිරීමට "සමාජීය වගකීමක්" කියන මේ අලුත් වටිනාකම ලබාදෙන්න අපි පුළුවන් හැමදේම කරමින් ඉන්නවා. ඒක එක පැත්තකින් තාක්ෂණයේ දියුණුව එක්ක බද්ධ කරනවා (ඒකෙන් මීට වඩා ලොකු නිදහසක් ලැබෙන පසුබිම හැදෙනවා). අනෙක් පැත්තෙන් ඒක ස්වේච්ඡා ශ්‍රමය එක්ක බද්ධ කරනවා. මේක පදනම් වෙලා තියෙන්නේ මාක්ස්වාදී සංකල්පය මතයි. ඒ කියන්නේ, මනුස්සයෙක් තමන්ව භාණ්ඩයක් විදිහට විකුණගන්න තියෙන භෞතික අවශ්‍යතාවෙන් මිදිලා, කිසිම බලකිරීමක් නැතුව යමක් නිෂ්පාදනය කරද්දී තමයි ඔහු සැබෑ ලෙසම තමන් ගේ පූර්ණ මානුෂීය තත්ත්වය ළඟා කරගන්නේ.

ඒක ස්වේච්ඡාවෙන් කරන දෙයක් වුණත්, වැඩ කිරීම ඇතුළේ තවමත් යම් මට්ටමක බලකිරීම් තියෙනවා කියලා පැහැදිලියි. මනුස්සයා තවමත් තමන් වටා තියෙන හැම බලකිරීමක් ම සමාජීය ස්වභාවයකින් යුත් පුරුදු බවට පත් කරගෙන නැහැ. බොහෝ අවස්ථාවල දී ඔහු තවමත් නිෂ්පාදනය කරන්නේ අවට පරිසරයෙන් එන පීඩනය නිසයි (ෆිදෙල් මේකට කියන්නේ 'සදාචාරාත්මක බලකිරීම' - moral compulsion කියලා). සමාජ වටපිටාවෙන් එන සෘජු පීඩනයක් නැතුව, හැබැයි අලුත් පුරුදු හරහා ඒකට බැඳිලා, තමන් කරන වැඩේ ඉස්සරහ සම්පූර්ණ ආත්මීය සතුටක් (spiritual recreation) ලබන මට්ටමට ඔහු තවම ළඟා වෙන්න තියෙනවා. අන්න ඒක තමයි කොමියුනිස්ට්වාදය කියන්නේ.

ආර්ථිකය ඇතුළේ වෙනස්කම් ඉබේම සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ වගේම, මිනිස්සුන්ගේ මනස (විඥානය) ඇතුළේ වෙනස්කම් වෙන්නෙත් ඉබේම නෙවෙයි. මේ වෙනස්වීම් හරිම හෙමින් වගේම එකම තාලෙකට සිද්ධ වෙන ඒවා නෙවෙයි; සමහර කාලවලදී මේවා මාර වේගයෙන් සිද්ධ වෙනවා, සමහර වෙලාවට මධ්‍යස්ථව සිද්ධ වෙනවා, තවත් සමහර වෙලාවට පසුබෑම් පවා දකින්න ලැබෙනව.

කොමියුනිස්ට්වාදයේ පළමු සංක්‍රාන්ති සමය

මම කලිනුත් පෙන්වා දුන්නා වගේ, අපි මේ ඉන්නේ මාක්ස් ඔහු ගේ "ගෝතා වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ විවේචනය" (Critique of the Gotha Program) පොතේ ලියපු ඒ පිරිසිදු සංක්‍රාන්ති සමය ඇතුළේ නෙවෙයි. ඒ වෙනුවට, ඔහු කලින් නොදැකපු අලුත් අවධියකයි අපි ඉන්නේ. ඒ තමයි කොමියුනිස්ට්වාදයට පරිවර්තනය වීමේ පළමු කාලපරිච්ඡේදය, නැත්නම් සමාජවාදය ගොඩනැඟීමේ අවධිය.

දරුණු පන්ති අරගලයක් මැද සිද්ධ වෙන මේ ක්‍රියාවලිය ඇතුළේ තවමත් ධනේශ්වර ක්‍රමයේ ලක්ෂණ ඉතිරි වෙලා තියෙනවා. මේ ලක්ෂණ නිසා මේ ක්‍රියාවලියේ නියම සාරය (ඇත්ත තත්ත්වය) සම්පූර්ණයෙන්ම තේරුම් ගන්න එක මිනිස්සුන්ට ටිකක් අමාරු වෙනවා.

මේකට තවත් හේතුවක් තමයි, මාක්ස්වාදී දර්ශනයේ දියුණුව හිර කරලා තියෙන, වගේම මේ කාලපරිච්ඡේදය ගැන ක්‍රමවත් හැදෑරීමක් කරන්න බාධා කරපු වියත් වාදය නොහොත් පණ්ඩිතවිචාරය (scholasticism). මේ යුගයට ගැළපෙන දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාවක් තවම දියුණු වෙලා නැහැ. ඒ නිසා අපි තවමත් ඉන්නේ ළදරු අවධියක කියලා අපිට පිළිගන්න වෙනවා. මීට වඩා පුළුල් ආර්ථික සහ දේශපාලනික සිද්ධාන්තයක් හදන්න කලින්, අපි මේ යුගයේ තියෙන මූලිකම ලක්ෂණ ගැන හොඳින් අධ්‍යයනය කරන්න ඕනේ.

මේකෙන් බිහිවෙන සිද්ධාන්තය ඇතුළේ, සමාජවාදී ගොඩනැගීමේ ප්‍රධාන කුලුනු දෙකට අනිවාර්යයෙන්ම මුල් තැන ලැබෙන්න ඕනේ. ඒ තමයි "අලුත් මිනිසෙක් නිර්මාණය කිරීම" සහ "තාක්ෂණයේ දියුණුව". මේ අංශ දෙකෙන්ම අපිට තව ගොඩක් දේවල් කරන්න ඉතිරි වෙලා තියෙනවා. හැබැයි, තාක්ෂණය මූලික පදනම කරගන්නවා කියන අදහස පැත්තෙන් බලද්දී අපිට පරක්කු වෙන්න කිසිම සාධාරණ හේතුවක් නැහැ. මොකද මෙතනදී අපිට අන්ධයෝ වගේ ඉස්සරහට යන්න අවශ්‍ය වෙන්නේ නැහැ; ලෝකයේ ඉන්න වඩාත්ම දියුණු රටවල් කපාපු පාරේ ලොකු දුරක් අපිට නිකම්ම ඉදිරියට යන්න පුළුවන්. අන්න ඒ නිසයි, අපේ මුළු මහත් ජනතාව ම, විශේෂයෙන්ම පෙරගමන්කරුවන් තාක්ෂණික සහ විද්‍යාත්මක පැත්තෙන් දියුණු විය යුතුමයි කියලා ෆිදෙල් නිතර නිතරම අවධාරණය කරන්නේ.

භෞතික සහ ආත්මීය අවශ්‍යතා අතර බෙදීම

නිෂ්පාදන කටයුතුවලට අයිති නැති, අදහස් (සිතිවිලි) පැත්තෙන් බලද්දී, භෞතික සහ ආත්මීය අවශ්‍යතා අතර තියෙන බෙදීම අපිට වඩාත් ලෙහෙසියෙන් දැකගන්න පුළුවන්. මනුස්සයා සංස්කෘතිය සහ කලාව පාවිච්චි කරලා මේ විගලිත බවෙන් (alienation/හුදෙකලා වීමෙන්) නිදහස් වෙන්න උත්සාහ කරන්නේ හුඟක් කාලෙක ඉඳලයි. තමන් භාණ්ඩයක් විදිහට වැඩ කරන ඒ පැය අට හෝ ඊට වැඩි කාලය ඇතුළේ ඔහු හැමදාම සාපේක්ෂව මියයනවා. හැබැයි ඊට පස්සේ තමන්ගේ ආත්මීය නිර්මාණශීලීත්වය (කලාව) ඇතුළේ ඔහු නැවත පණ ලබනවා. හැබැයි මේ දෙන විසඳුම ඇතුළෙත් ඒ ලෙඩේම බීජ හැඟවිලා තියෙනවා; ඒ තමයි, ඔහු ස්වභාවධර්මය එක්ක එකතු වෙන්න හදන තනිවුණු පුද්ගලයෙක් වීම.

ඔහු අවට පරිසරයෙන් පීඩාවට පත්වුණු තමන්ගේ පෞද්ගලික අනන්‍යතාවය රැකගන්න හදනවා වගේම, තමන් පිරිසිදුව/නිවැරදිව ඉන්න බලාපොරොත්තු වෙන සුවිශේෂී කෙනෙක් විදිහට සෞන්දර්යාත්මක අදහස්වලට ප්‍රතිචාර දක්වනවා.

හැබැයි මේක නිකම්ම පලායාමකට කරන උත්සාහයක් විතරයි. වටිනාකමේ නීතිය දැන් නිකම්ම නිෂ්පාදන සබඳතාවල ප්‍රතිබිම්බයක් විතරක් නෙවෙයි. ඒකාධිකාරී ධනපතියන් ඒක වටේට සංකීර්ණ ව්‍යුහයක් හදලා, ඒක තමන්ට කීකරු සේවකයෙක් බවට පත් කරගෙන තියෙනවා (ඔවුන් පාවිච්චි කරන ක්‍රම හුදෙක් අත්දැකීම් මත පදනම් වුණු ඒවා වුණත්). කලාකරුවාට සිද්ධ වෙන්නේ මේ ඉහළ ව්‍යුහය විසින් බලහත්කාරයෙන් පටවන කලාවට හැඩගැහෙන්නයි. කැරලිගහන අයව මේ පද්ධතිය (ඇපරටස්) විසින් මර්දනය කරනවා. තමන්ගේම කියලා නිදහස් නිර්මාණයක් කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ ඉතාමත් අතිවිශේෂ දක්ෂතාවයක් තියෙන කෙනෙකුට විතරයි. අනෙක් හැමෝම තමන්ගේ අභිමානය පාවා දීපු කුලී කම්කරුවන් බවට පත්වෙනවා, නැත්නම් පද්ධතිය විසින් ඔවුන්ව විනාශ කරලා දානවා.

කලාත්මක පරීක්ෂණ/අත්හදා බැලීම් (artistic experimentation) අලුතෙන් සොයාගෙන, ඒක තමයි නිදහස කියලා අර්ථ දක්වන්න ඔවුන් හදනවා. හැබැයි මේ "අත්හදා බැලීම්වලටත්" සීමාවන් තියෙනවා. ඒ සීමාවන් අපිට පෙනෙන්නේ නැහැ, හැබැයි මනුස්සයාගේ ඇත්තම ප්‍රශ්න සහ ඔහුගේ විගලිත බව (හුදෙකලා වීමේ තත්ත්වය) ගැන කතා කරන්න ගියපු ගමන්ම ඒ සීමාවන්වල අපිට හැප්පෙන්න සිද්ධ වෙනවා. තේරුමක් නැති වේදනාවන් හෝ පහත් පෙළේ විනෝදාස්වාදයන් කියන්නේ මිනිස්සුන්ගේ නොසන්සුන්කම පිට කරන්න හදපු ලෙහෙසි ආරක්ෂිත කපාට විතරයි. කලාව කියන්නේ සමාජයේ වැරදි හෙළිදරව් කරන සහ චෝදනා එල්ල කරන ආයුධයක් කරගන්නවා කියන අදහසට ඔවුන් නිතරම පහර දෙනවා.

ධනවාදයේ මේ සෙල්ලමේ නීති රීතිවලට එකඟව වැඩ කළොත්, හැම නම්බු නාමයක්ම ලබාගන්න පුළුවන්; ඒක හරියට සර්කස් එකක විවිධ සෙල්ලම් දාලා මිනිස්සුන්ව හිනස්සන වඳුරෙකුට දෙන තෑගි වගේ වැඩක්. හැබැයි එකම කොන්දේසියක් තියෙනවා; ඒ තමයි තමන් ඉන්න ඒ "නොපෙනෙන කූඩුවෙන්" එළියට පනින්න උත්සාහ නොකර සිටීම.

කලාත්මක අත්හදා බැලීම්වලට අලුත් පණක්

විප්ලවය බලය අල්ලගත්තට පස්සේ, ධනවාදී පද්ධතියට සම්පූර්ණයෙන්ම කීකරු වෙලා හිටපු අය රට දාලා පලා ගියා. හැබැයි ඉතිරි වුණු අය; ඔවුන් විප්ලවවාදීන් වුණත් නැතත්, තමන්ට ඉස්සරහින් අලුත් පාරක් දැක්කා. කලාත්මක අත්හදා බැලීම්වලට අලුත් පණක් ලැබුණා. කොහොම වුණත්, ඔවුන් යන පාරවල් කලින්ම තීරණය වෙලා තිබුණේ. ඒ වගේම "නිදහස" කියන වචනය පිටුපස හැංගිලා තිබුණු ඇත්ත ම තේරුම වුණේ පද්ධතියෙන් පලායාම කියන එකයි. ධනේශ්වර විඥානවාදයේ (bourgeois idealism) ප්‍රතිබිම්බයක් වුණු මේ ආකල්පය, බොහෝ වෙලාවට විප්ලවවාදීන් කියලා කියපු අය ඇතුළෙත් ඒ විදිහට ම පැවතුණා.

මේ වගේම ක්‍රියාවලියක් පහු කරපු වෙනත් රටවල්, මේ වගේ මතවාදවලට එරෙහිව සටන් කරන්න හැදුවේ ආධාන ග්‍රාහිත්වය පාවිච්චි කරලයි. එතනදී පොදු සංස්කෘතිය කියන එක තහනම් දෙයක් බවට පත්වුණා. ඒ වගේම ස්වභාවධර්මය ඒ විදිහටම නිවැරදිව නිරූපණය කරන එක තමයි සංස්කෘතියේ උපරිම බලාපොරොත්තුව කියලා ඔවුන් ප්‍රකාශ කළා. පස්සේ කාලෙක මේක, තමන්ගේ හිතළු මත හදාගත්තු සමාජ යථාර්ථය යාන්ත්‍රිකව නිරූපණය කිරීමක් බවට පත්වුණා. ඒ කියන්නේ, මිනිස්සු නිර්මාණය කරන්න හදන ඒ පරිපූර්ණ සමාජය ඇතුළේ කිසිම ගැටුමක් හෝ පරස්පරතාවයක් නැහැ වගේ පෙන්වන එකයි.

සමාජවාදය කියන්නේ තවම තරුණ (ළදරු) ක්‍රමයක්, ඒ නිසා ඒකෙන් වැරදි වෙනවා. විප්ලවවාදීන් වෙන අපිට, සම්ප්‍රදායික ක්‍රමවලින් බැහැර වෙලා අලුත් මිනිසෙක් නිර්මාණය කිරීමේ කාර්යයට මුහුණ දෙන්න අවශ්‍ය කරන දැනුම සහ බුද්ධිමය නිර්භීතකම බොහෝ වෙලාවට අඩුයි. අනෙක් පැත්තෙන්, ඒ සම්ප්‍රදායික ක්‍රම හැදිලා තියෙන්නෙත් ඒක බිහි කරපු පරණ සමාජයේ බලපෑම ඇතුවයි (මෙතනදී ආයෙමත් හැඩය සහ අන්තර්ගතය අතර තියෙන සබඳතාවය පිළිබඳ මාතෘකාව මතු වෙනවා). මේ නිසා ලොකු අතරමං වීමක් තියෙනවා වගේම, භෞතිකව රට ගොඩනැඟීමේ ප්‍රශ්නවල අපිව ගිලිලා ඉන්නවා. ඒ වගේම සමාජය ඇතුළේ ලොකු පිළිගැනීමක් තියෙන, ඒ වගේම විප්ලවය ඇතුළෙත් ලොකු පිළිගැනීමක් තියෙන මට්ටමේ ශ්‍රේෂ්ඨ කලාකරුවන් අපිට තවම නැහැ. පක්ෂයේ ඉන්න අය මේ වගකීම තමන් මතට අරගෙන, ප්‍රධානම අරමුණ ඉටු කරන්න උත්සාහ කරන්න ඕනේ. ඒ තමයි මහජනතාවට අධ්‍යාපනය දීම (ඔවුන්ව දැනුවත් කිරීම).

පසුගිය සියවසේ කලාව මත පදනම් වුණු 'සමාජවාදී යථාර්ථවාදය'

එතනදී ඔවුන් කරන්න හදන්නේ හැමදේම සරල කරන්නයි. ඒ කියන්නේ හැමෝටම තේරෙන, නැත්නම් රජයේ නිලධාරීන්ට තේරෙන මට්ටමට හැමදේම පත් කරන එකයි. මේකෙන් වෙන්නේ ඇත්තම කලාත්මක අත්හදා බැලීම් විනාශ වෙලා යන එක. ඒ වගේම පොදු සංස්කෘතිය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය, වර්තමාන සමාජවාදී තත්ත්වය සහ මියගිය (ඒ නිසාම දැන් අනතුරක් නැති) අතීතය ගිල දැමීම/භාරගැනීම මට්ටමට විතරක් සීමා වෙනවා. "සමාජවාදී යථාර්ථවාදය" බිහිවෙන්නේ අන්න ඒ වගේ පසුගිය සියවසේ තිබුණු කලාත්මක පදනම මතයි.

හැබැයි 19 වෙනි සියවසේ තිබුණු ඒ යථාර්ථවාදී කලාවත් එක්තරා පන්ති කලාවක්. ඒක 20 වෙනි සියවසේ තියෙන පරිහානියට පත්වුණු කලාවට වඩා පිරිසිදු ධනවාදී කලාවක් වෙන්නත් පුළුවන් (මොකද 20 සියවසේ කලාව ඇතුළෙන් විගන්‍යභාවයට පත්වුණු මිනිහාගේ වේදනාව එළියට පේනවා). සංස්කෘතික පැත්තෙන් බලද්දී, ධනවාදයට දෙන්න පුළුවන් හැමදේම ඔවුන් දීලා ඉවරයි. දැන් ඒකෙන් ඉතිරි වෙලා තියෙන්නේ කුණු වුණු මළකුණක ගඳ විතරයි. කලාව ඇතුළෙත් තියෙන්නේ ඒකේ වර්තමාන පරිහානිය විතරයි.

ඉතින් එහෙම තියෙද්දී, අපි ඇයි සමාජවාදී යථාර්ථවාදයේ ඒ මිදුණු/ගල්ගැසුණු හැඩතල ඇතුළේ විතරක් එකම නිවැරදි විසඳුම හොයන්න මහන්සි වෙන්නේ? සමාජවාදී යථාර්ථවාදයට එරෙහිව අපිට "නිදහස" කියන එක කෙළින්ම තියන්න බැහැ, මොකද ඒ වගේ නිදහසක් තවම බිහිවෙලා නැහැ. ඒක බිහිවෙන්නේ අලුත් සමාජය සම්පූර්ණයෙන්ම දියුණු වුණාට පස්සේ විතරයි. හැබැයි, 19 සියවසෙන් පස්සේ බිහිවුණු හැම කලාත්මක හැඩතලයක්ම, "කොහොම හරි යථාර්ථවාදය විතරක්ම ඕනේ" කියන මතයේ ඉඳගෙන හෙළා දකින්න අපි උත්සාහ කරන්න හොඳ නැහැ. එහෙම කළොත් අපි කරන්නේ පරණ අතීතයට ආපස්සට යන්න හදපු 'පෲඩන්' (Proudhonian) ගේ වැරැද්දමයි. ඒ වගේම අද ඉපදිලා, අද හැඩගැසෙමින් ඉන්න මිනිහාගේ කලාත්මක ප්‍රකාශනය හිරකරන එකයි.

අපි කරන්න ඕනේ, කලාත්මක අත්හදා බැලීම්වලට ඉඩ දෙන, ඒ වගේම රජයේ ආධාර (subsidies) ලැබෙන සාරවත් පස ඇතුළේ හරිම ලෙහෙසියෙන් වැවෙන වල් පැලෑටි ටික කපලා දාන්න පුළුවන් මතවාදී සහ සංස්කෘතික යාන්ත්‍රණයක් දියුණු කරන එකයි.

විසිඑක්වන සියවසේ මිනිසා

යාන්ත්‍රික භෞතිකවාදයේ වැරැද්ද කියුබාව ඇතුළේ දකින්න ලැබුණේ නැහැ, ඇත්තටම සිද්ධ වුණේ ඒකේ අනෙක් පැත්ත

මේකට හේතුව වුණේ, 19 වෙනි සියවසේ අදහස් හෝ අපේ මේ පරිහානියට පත්වුණු ලෙඩ වුණු සියවසේ අදහස් නියෝජනය නොකරන අලුත් මිනිසෙක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය හරියාකාරව තේරුම් නොගැනීමයි. අපි නිර්මාණය කරන්න ඕනේ "විසිඑක්වන සියවසේ මිනිසාවයි". හැබැයි මේක තවමත් ආත්මීයත්වය සහ ක්‍රමවත් නැති බලාපොරොත්තුවක් විතරයි. අපේ හැදෑරීම් සහ වැඩ කටයුතුවල මූලිකම කරුණක් තමයි මේක. සෛද්ධාන්තික පදනමක් මත අපි ප්‍රායෝගික ජයග්‍රහණ ලබන ප්‍රමාණයට, නැත්නම් අපේ ප්‍රායෝගික හැදෑරීම් මත පුළුල් සෛද්ධාන්තික නිගමනවලට එන ප්‍රමාණයට, අපි මාක්ස්වාදයට-ලෙනින්වාදයට වගේම මුළු මිනිස් සංහතියේම අරමුණ වෙනුවෙන් ලොකු දායකත්වයක් ලබා දීලා තියෙනවා.

19වෙනි සියවසේ මිනිසාට එරෙහිව ඇතිවුණු ප්‍රතිචාරය නිසා, 20වෙනි සියවසේ පරිහානිය ආයෙමත් මතුවෙලා තියෙනවා. මේක මහා බරපතළ වැරැද්දක් නෙවෙයි, හැබැයි සංශෝධනවාදයට ඉඩක් ඉතිරි නොකර ඉන්න නම් අපි මේ වැරැද්ද මඟහරවා ගන්නම ඕනේ. මහා ජනකාය තමන්වම දියුණු කරගනිමින් ඉන්නවා. අලුත් අදහස් සමාජය ඇතුළේ නියම වේගයකින් ඉදිරියට යමින් පවතිනවා. ඒ වගේම සමාජයේ හැම සාමාජිකයෙකුගේම පූර්ණ දියුණුව වෙනුවෙන් තියෙන භෞතික ඉඩකඩ නිසා මේ වැඩ කොටස තවත් ඵලදායී වෙනවා. වර්තමානය කියන්නේ අරගලයටයි; අනාගතය අයිති අපිටයි.

සැබෑ විප්ලවවාදීන් නොවන බුද්ධිමතුන්

කෙටියෙන් කිව්වොත්, අපේ හුඟක් බුද්ධිමතුන්ගේ සහ කලාකරුවන්ගේ තියෙන වැරැද්ද දකින්න ලැබෙන්නේ ඔවුන්ගේ "ආදිකල්පිත පාපය" ඇතුළෙන්. ඒ තමයි ඔවුන් සැබෑ ලෙසම විප්ලවවාදීන් නොවීම. පෙයාර්ස් ගෙඩි හටගන්නා විදිහට අපිට එල්ම් (elm) ගස් බද්ධ කරන්න උත්සාහ කරන්න පුළුවන්, හැබැයි ඒ අතරම අපි ඇත්තට ම පෙයාර්ස් ගස් හිටවන්නත් ඕනේ.

මේ අලුත් පරම්පරාව බිහිවෙන්නේ අර "ආදිකල්පිත පාපයෙන්" නිදහස් වෙලයි. සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍රය පුළුල් වීම සහ තමන්ගේ අදහස් ප්‍රකාශ කරන්න ලැබෙන ඉඩකඩ වැඩි වීම නිසා, අතිවිශේෂ කලාකරුවන් බිහිවීමේ හැකියාව ගොඩක් වැඩියි. අපේ වගකීම තමයි, විවිධ ගැටුම් නිසා නොගැළපීම් මැද ඉන්න මේ වර්තමාන පරම්පරාව නිසා අලුත් පරම්පරාව දූෂණය වීම වළක්වා ගන්න එක. අපිට රජයේ සිතුවිලිවලට කීකරු වුණු කුලී කම්කරුවන්වත්, නැත්නම් රජයේ බදු සල්ලි වලින් යැපෙමින් උද්ධෘත පාඨ ඇතුළේ විතරක් "නිදහස" භුක්ති විඳින පිරිසක්වත් හදන්න අවශ්‍ය නැහැ. සැබෑ මහජන හඬින් යුතුව අලුත් මිනිසාගේ ගීතය ගායනා කරන්න විප්ලවවාදීන් ඉදිරියට එයි. ඒක කාලය අවශ්‍ය වෙන ක්‍රියාවලියක්.

අපේ සමාජය ඇතුළේ, තරුණ පරම්පරාව සහ පක්ෂය ලොකු භූමිකාවක් රඟපානවා. තරුණයින් කියන සාධකය විශේෂයෙන්ම වැදගත් වෙන්නේ, පරණ අඩුපාඩු කිසිවක් නැති අලුත් මිනිසාව අඹරලා හදන්න පුළුවන් "සුදුසු මැටි පිඬ" ඔවුන් වන නිසයි.

අපේ බලාපොරොත්තු එක්ක එකඟ වෙන විදිහේ සැලකීමක් තරුණ පරම්පරාවට ලැබෙනවා. අධ්‍යාපනය දවසින් දවස වඩාත් පූර්ණ එකක් වෙනවා වගේම, අපි මුල ඉඳන්ම සිසුන්ව ප්‍රායෝගික වැඩ කටයුතුවලට සම්බන්ධ කරන්න අමතක කරන්නේ නැහැ. අපේ ශිෂ්‍යත්ව ලාභී සිසුන් නිවාඩු කාලෙදි හෝ තමන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු කරන ගමන්ම කායික ශ්‍රමයේ යෙදෙනවා. සමහර වෙලාවට වැඩ කිරීම කියන්නේ ලැබෙන තෑග්ගක් (ගෞරවයක්), තවත් සමහර වෙලාවට ඒක අධ්‍යාපනික මෙවලමක්; හැබැයි ඒක කවදාවත් දඬුවමක් නෙවෙයි.

ඔන්න ඔහොම අලුත් පරම්පරාවක් බිහිවෙමින් පවතිනවා.

පක්ෂය; පෙරගමන්කාර සංවිධානය

පක්ෂය කියන්නේ පෙරගමන්කාර සංවිධානයක්. හොඳම කම්කරුවන්ව පක්ෂ සාමාජිකත්වය සඳහා යෝජනා කරන්නේ ඔවුන්ගේම සහෝදර සේවකයන් විසින්මයි. පක්ෂය කියන්නේ සුළුතර පිරිසක් වුණත්, ඒකේ ඉන්න කැපවුණු පිරිසගේ එ කියන්නේ කාඩර් වරුන්ගේ ගුණාත්මකභාවය නිසා ඒකට ලොකු පිළිගැනීමක් සහ බලයක් ලැබෙනවා. අපේ බලාපොරොත්තුව තමයි පක්ෂය මහජන පක්ෂයක් කරන එක. හැබැයි ඒක කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ මහජනතාවත් මේ පෙරමුණේ ඉන්න අයගේ දියුණු මට්ටමට ආවාම, ඒ කියන්නේ ඔවුන් කොමියුනිස්ට්වාදය වෙනුවෙන් හැදුණාට පස්සේ විතරයි. අපේ වැඩකටයුතු හැඩගැසිලා තියෙන්නේ අන්න ඒ අධ්‍යාපනය ලබාදෙන්නයි. පක්ෂය කියන්නේ ජීවමාන ආදර්ශයක්; ඒකේ ඉන්න ක්‍රියාකාරීන් නොපසුබට උත්සාහයේ සහ පරිත්‍යාගයේ නියම ගුරුවරුන් වෙන්න ඕනේ. තමන්ගේ ක්‍රියාවන් තුළින් ඔවුන් මහජනතාව විප්ලවීය ඉලක්කය කරා අරන් යන්න ඕනේ. ඒ කියන්නේ රට ගොඩනැඟීමේදී මතුවෙන බාධා, පන්ති සතුරන්, අතීතයේ අඩුපාඩු සහ අධිරාජ්‍යවාදය එක්ක අවුරුදු ගණනාවක් කරන අරගලයට නායකත්වය දෙන එකයි.

ඉතිහාසය නිර්මාණය කරන මහජනතාව මෙහෙයවන තනි පුද්ගලයෙක්, නැත්නම් නායකයෙක් විදිහට මනුස්සයෙක් ඉටු කරන භූමිකාව ගැන පැහැදිලි කරන්න මම දැන් කැමතියි. මේක අපේම අත්දැකීමක් මිසක් හැමෝටම දෙන සූත්‍රයක් නෙවෙයි.

ෆිදෙල් මුල් අවුරුදුවලදී විප්ලවයට ලොකු වේගයක් දුන්නා. ඔහු හැමවෙලේම ඒකට නායකත්වය දෙමින් සුදුසු මාවත පෙන්වා දුන්නා. හැබැයි ෆිදෙල් යන පාරෙම දියුණු වෙන හොඳ විප්ලවවාදීන් කණ්ඩායමකුත් අපිට ඉන්නවා. ඒ වගේම තමන්ගේ නායකයන් කෙරෙහි දැඩි විශ්වාසයක් තියෙන මහා ජනකායකුත් ඉන්නවා. ඔවුන්ට ඒ විශ්වාසය තියෙන්නේ, මේ නායකයෝ මහජනතාවගේ බලාපොරොත්තු සහ ආශාවන් නිවැරදිව තේරුම් ගන්න දන්නා නිසයි.

පුද්ගලයාට මීට වඩා ආත්මීය තෘප්තියක් දැනෙන්න නම්...

මේක තීරණය වෙන්නේ කෙනෙක් මස් කිලෝ කොච්චර කනවාද, අවුරුද්දකට කී පාරක් මුහුදු වෙරළට නිවාඩුවක් ගත කරන්න යනවාද, නැත්නම් දැන් ලැබෙන පඩියෙන් පිටරටින් ගෙනාපු ලස්සන බඩු බාහිරාදිය කොච්චර ගන්න පුළුවන්ද කියන එක මත නෙවෙයි.

ඒ වෙනුවට, පුද්ගලයාට මීට වඩා ලොකු ආත්මීය තෘප්තියක් දැනෙන්න ඕනේ. ඔහුට වඩා විශාල අභ්‍යන්තර ආත්මීය පොහොසත්කමක් සහ ඊට වඩා වැඩි වගකීම් සමුදායක් ලැබෙන්න ඕනේ. අපේ රටේ හැම පුද්ගලයෙක් ම දන්නවා තමන් මේ ජීවත් වෙන අභිමානවත් කාලපරිච්ඡේදය කැපකිරීම්වලින් පිරුණු එකක් කියලා. ඔවුන් ඒ කැපකිරීම්වලට හුරු වෙලා ඉන්නේ.

මුලින්ම ඒක අත් වින්දේ සියෙරා මෙස්ත්‍රා (Sierra Maestra) කඳුවලදී සහ සටන් පවතින හැම තැනකදීමයි. පස්සේ මුළු කියුබාවම ඒක අත් වින්දා. කියුබාව කියන්නේ ලතින් ඇමරිකා මහද්වීපයේ පෙරගමන්කරුවා . ඒ නිසා ඔවුන්ට කැපකිරීම් කරන්න සිද්ධ වෙනවා, මොකද ඔවුන් ඉන්නේ ඉස්සරහම පෙරමුණේ. ඔවුන් තමයි ලතින් ඇමරිකානු මහජනතාවට පූර්ණ නිදහස කරා යන පාර පෙන්වන්නේ.

සියෙරා මෙස්ත්‍රා (Sierra Maestra)කඳු

රට ඇතුළේදී, නායකයන්ට තමන්ගේ පෙරගමන්කාර භූමිකාව උපරිමයෙන් ඉටු කරන්න වෙනවා. කිසිම භෞතික වාසියක් බලාපොරොත්තු නොවී තමන්ව සම්පූර්ණයෙන්ම කැප කරන නියම විප්ලවයකදී, පෙරමුණේ ඉන්න විප්ලවවාදියාගේ කාර්යය එක පැත්තකින් මහා අසිරිමත් එකක් වගේම අනෙක් පැත්තෙන් මහා වේදනාකාරී එකක් කියලා සම්පූර්ණ අවංකත්වයෙන්ම කියන්න ඕනේ.

සමහරුන්ට මේක විහිළුවක් වගේ පෙනෙන්න පුළුවන් වුණත්, මට කියන්න ඉඩ දෙන්න; "සැබෑ විප්ලවවාදියෙක් මෙහෙයවෙන්නේ දැඩි ආදරය කියන හැඟීමෙන්." මේ ගුණය නැති සැබෑ විප්ලවවාදියෙක් ගැන හිතන්නවත් බැහැ. නායකයෙකුට තියෙන ලොකුම වේදනාකාරී නාට්‍යය තමයි මේක; ඔහුට තමන්ගේ ඒ හැඟීම්බර ආත්මය, සීතල මනසක් එක්ක එකතු කරන්න සිද්ධ වෙනවා. කිසිම පැකිලීමකින් තොරව හදවතට එකඟව මාර අසීරු තීරණ ගන්න සිද්ධ වෙනවා. අපේ පෙරගමන්කාර විප්ලවවාදීන් ජනතාව වෙනුවෙන්, වඩාත්ම පූජනීය අරමුණු වෙනුවෙන් තියෙන මේ ආදරය උත්කර්ෂයට නැංවිය යුතුයි. එය කිසිසේත් වෙන් කළ නොහැකි එකක් බවට පත් කළ යුතුයි. සාමාන්‍ය මිනිස්සු තමන්ගේ ආදරය පාවිච්චි කරන එදිනෙදා සුළු සෙනෙහසක් දක්වන මට්ටමට ඔවුන්ට පහතට වැටෙන්න බැහැ.

මහා මානුෂීය ගුණාංගයක්

විප්ලවයේ නායකත්වයට ඉන්න දරුවන්ට, තමන්ගේ පළමු ගොත ගැසෙන වචනවලින් තමන්ගේ තාත්තාට කතා කරන්න පුරුදු වෙන්න අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නැහැ. ඔවුන්ට ඉන්න බිරින්දෑවරුන්ට, විප්ලවය ඉලක්කය කරා අරන් යන්න තමන්ගේ මුළු ජීවිතයම පොදු කැපකිරීම් වෙනුවෙන් වෙන් කරන්න සිද්ධ වෙනවා. ඔවුන්ගේ යාළුවෝ සීමා වෙන්නේ තමන් එක්ක ඉන්න විප්ලවීය සහෝදරයන්ට විතරයි. විප්ලවයෙන් පිටත ඔවුන්ට වෙනම ජීවිතයක් නැහැ.

මේ වගේ තත්ත්ව යටතේ, ආධාන ග්‍රාහි මතවාදවලට වැටෙන්නේ නැතුව, සීතල වියත්වාදයට අහු නොවී, මහජනතාවගෙන් හුදෙකලා වෙන්නේ නැතුව ඉන්න නම්, විප්ලවීය නායකයන්ට මහා මානුෂීය ගුණාංගයක්, මහා යුක්තිගරුක බවක් සහ සත්‍යවාදී බවක් තියෙන්නම ඕනේ. තමන් ජීවමාන මිනිස් සංහතියට දක්වන ආදරය, ප්‍රායෝගික වැඩ කොටසක් බවට පත් කරන්න, ආදර්ශයක් දෙන සහ මිනිස්සුන්ව එකතු කරන සාධකයක් කරන්න ඔවුන් හැමදාම සටන් කරන්න ඕනේ.

තමන් ගේ පක්ෂය ඇතුළේ විප්ලවයේ මතවාදී එන්ජිම වෙන විප්ලවවාදියා, මුළු ලෝක මට්ටමින්ම මේ සමාජවාදී ගොඩනැඟීම අවසන් වෙනකම්, තමන්ගේ මරණයෙන් විතරක් කෙළවර වෙන මේ නොනැවතී කරන ක්‍රියාවලිය නිසා නිරන්තරයෙන් වැය වෙනවා (පරිභෝජනය වෙනවා). ඉතාමත් හදිසි වැඩ ටික ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් කෙරීගෙන යද්දී, ඔහුගේ විප්ලවීය උනන්දුව අඩු වුණොත්, සහ ඔහු නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය අමතක කළොත්, ඔහු නායකත්වය දෙන විප්ලවයේ ගාමක බලවේගය නැති වෙලා යනවා. එතකොට ඒක සුවපහසු නිද්‍රාවකට (කඩාවැටීමකට) ලක්වෙනවා. අපේ පරම හතුරා වෙන අධිරාජ්‍යවාදය තමන්ගේ බලය තහවුරු කරගන්න පාවිච්චි කරන්නේ අන්න ඒ අවස්ථාවයි.

නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය කියන්නේ වගකීමක් විතරක් නෙවෙයි, ඒක විප්ලවීය අවශ්‍යතාවයක්. අපි අපේ මහජනතාවට අධ්‍යාපනය දෙන්නේ (ඔවුන්ව හදන්නේ) අන්න ඒ විදිහටයි.

ආධානග්‍රාහි මතවාදවල තියෙන අනතුර සහ දුර්වලතා

දැන් තියෙන තත්ත්වය ඇතුළේ යම් යම් අනතුරු තියෙනවා කියලා පැහැදිලියි. ඒක නිකම්ම ආධාන ග්‍රාහි මතවාද විතරක් නෙවෙයි, මහා වැඩ කොටසක් මැද මහජනතාව එක්ක තියෙන සබඳතා ගල්ගැසී යාම විතරක්ම නෙවෙයි; අපිට ඇතිවෙන්න පුළුවන් පුද්ගලික දුර්වලතාවල අනතුරකුත් මෙතන තියෙනවා. තමන්ගේ මුළු ජීවිතයම විප්ලවය වෙනුවෙන් කැප කරන්න ඕන නිසා, තමන්ගේ එක දරුවෙකුට යම් බඩුවක් අඩුයි කියන එක, දරුවන්ගේ සපත්තු සවුත්තු වෙලා තියෙනවා කියන එක, නැත්නම් තමන්ගේ පවුලට අවශ්‍ය මොනවා හරි දෙයක් අඩුවෙලා තියෙනවා කියන එක ගැන හිතලා වද වෙන්න හොඳ නැහැ කියලා මනුස්සයෙක් හිතුවොත්, අන්න ඒ තර්කය අස්සෙන් අනාගත දූෂණයේ බීජ ඇතුළට රිංගන්න අපි ඉඩ දෙනවා.

අපේ පැත්තෙන් නම් අපි හැමවෙලේම විශ්වාස කරන්නේ, සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුගේ දරුවෙකුට තියෙන දේ හෝ නැති දේ විතරයි අපේ දරුවන්ටත් තියෙන්න හෝ නැතිවෙන්න ඕනේ කියන එකයි; අපේ පවුල්වල අය මේක තේරුම් ගන්න ඕන වගේම ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නත් ඕනේ. විප්ලවය කරන්නේ මිනිස්සු, හැබැයි ඒ මිනිස්සු තමන්ගේ විප්ලවීය ආකල්ප දවසින් දවස තමන් විසින්ම කපා කොටා ඔපමට්ටම් කරගන්න ඕනේ.

අපි ඉස්සරහටම යන්නේ අන්න ඒ විදිහටයි. මේ මහා දැවැන්ත පෙරහැරේ ඉස්සරහින්ම ඉන්නේ ෆිදෙල්; ඒක කියන්න අපි ලැජ්ජ වෙන්නෙත් නැහැ, බය වෙන්නෙත් නැහැ;. ඔහුට පස්සෙන් පක්ෂයේ ඉහළම ක්‍රියාකාරීන් එනවා. ඔවුන්ටම පිටිපස්සෙන්, ඔවුන්ගේ මහා ශක්තිය හැමෝටම දැනෙන තරම් ළඟින්ම මුළු මහත් මහජනතාවම එකම ශක්තිමත් පවුරක් වගේ පොදු අරමුණක් වෙනුවෙන් ගමන් කරනවා. ඔවුන් කියන්නේ තමන් කරන්න ඕනේ මොකක්ද කියලා හොඳ අවබෝධයක් ලබාගත්තු පුද්ගලයන්. ඔවුන් සටන් කරන්නේ හුදෙක් අවශ්‍යතාවලට (නැතිබැරිකම්වලට) යටත් වුණු ලෝකයෙන් මිදිලා, නියම නිදහසේ ලෝකයට ඇතුළු වෙන්නයි.

ඒ මහා ජනකාය තමන් විසින්ම එකම පිළිවෙළකට හැඩගැසෙමින් ඉන්නවා. ඔවුන්ගේ ඒ පිළිවෙළ ඇතිවෙන්නේ විනයක/පිළිවෙළක තියෙන අවශ්‍යතාවය ගැන ඔවුන්ටම තියෙන දැනුවත්භාවය නිසයි. ඔවුන් දැන් අර බෝම්බයක් පිපිරුණාම හැමතැනම විසිරිලා යන කැබලි වගේ එකිනෙකාගෙන් වෙන්වුණු, විසිරුණු බලවේගයක් නෙවෙයි. කලින් ඔවුන් කළේ තමන් වගේම ඉන්න අනෙක් මිනිස්සු එක්ක දරුණු ලෙස සටන් කරලා, අනියත අනාගතයකට මුහුණ දෙන්න තමන්ට ආධාරකයක් කරගන්න පුළුවන් තනතුරක් හෝ තත්ත්වයක් කොහොම හරි අල්ලගන්න බලන එකයි.

අපිට ඉස්සරහට ලොකු කැපකිරීම් කරන්න වෙනවා වගේම, එක ජාතියක් විදිහට පෙරමුණක් වීමේ ඒ වීරෝදාර ගමන වෙනුවෙන් අපිට ලොකු වන්දියක් ගෙවන්න වෙනවා කියන එක අපි දන්නවා. නායකයන් වන අපි දන්නවා, මුළු ලතින් ඇමරිකා මහද්වීපයේම පෙරමුණේ ඉන්න මහජනතාවගේ ඉස්සරහින්ම ඉන්නේ අපි කියලා ආඩම්බරයෙන් කියන්න තියෙන අයිතිය වෙනුවෙන් අපිට ලොකු වන්දියක් ගෙවන්න වෙනවා කියලා.

අපි හැමදෙනාම තමන්ගේ කැපකිරීමේ කොටස වෙලාවටම ඉටු කරනවා. ඒක කරන්නේ තමන්ගේ වගකීම නිසි ලෙස ඉටු කිරීමෙන් ලැබෙන ආත්මීය සතුට තමන්ට තෑග්ගක් විදිහට ලැබෙනවා කියලා දන්නා නිසයි. ක්ෂිතිජය අතරින් පෙනෙන ඒ "අලුත් මිනිසා" වෙත හැමෝම එක්ක එකතුවෙලා පියවරෙන් පියවර ඉදිරියට යනවා කියලා දන්නා නිසයි.

අපි වඩාත් තෘප්තිමත් නිසා අපි වඩාත් නිදහස්

මට මේ ලියුමේ අවසාන නිගමන කිහිපයකට එන්න ඉඩ දෙන්න:

සමාජවාදීන් වන අපි මීට වඩා නිදහස්, මොකද අපි ජීවිතය ඇතුළෙන් වඩාත් තෘප්තිමත් . ඒ වගේම අපි වඩාත් තෘප්තිමත්, මොකද අපි වඩාත් නිදහස්.

අපේ පූර්ණ නිදහසේ මූලික සැකිල්ල දැන් හැදිලා තියෙන්නේ. හැබැයි ඒකට අවශ්‍ය කරන මස් පිඬු සහ ලස්සන වස්ත්‍ර තවම නැහැ. ඒවා අපිම නිර්මාණය කරගන්නවා.

අපේ නිදහස සහ ඒක පවත්වාගෙන යන්න එදිනෙදා ලැබෙන පෝෂණය, ලේවල පාට ගත්තු, මහා පරිත්‍යාගයන්ගෙන් පිරුණු එකක්.

අපී කැපකිරීම් කරන්නේ ඉතාමත් දැනුවත්වයි. ඒක අපි මේ ගොඩනඟන නිදහස වෙනුවෙන් ගෙවන වන්දියක්.

මේ පාර හරිම දිගයි, ඒ වගේම ඒකේ සමහර කොටස් අපි තවම දන්නේ නැහැ. අපේ තියෙන සීමාවන් ගැන අපිට හොඳ අවබෝධයක් තියෙනවා. හැබැයි අපි විසිඑක්වැනි සියවසේ මිනිසාව නිර්මාණය කරනවාමයි —ඒක කරන්නේ අපිමයි.

එදිනෙදා කරන ප්‍රායෝගික ක්‍රියාවන්ගෙන් පදම් වෙමින්, අලුත් තාක්ෂණයත් එක්ක අපි අලුත් මිනිසෙක්ව බිහි කරනවා.

නායකයා කියන චරිතය මිනිස්සුන්ව එකතු කරන්න සහ මෙහෙයවන්න දායක වෙන්නේ, ඔහු මහජනතාවගේ උතුම්ම ගුණාංග සහ බලාපොරොත්තු තමන්ගේ ජීවිතයෙන්ම පෙන්වන තාක් කල් සහ පාරෙන් පිට පනින්නේ නැති තාක් කල් විතරයි.

මේ පාර කපාගෙන ඉදිරියටම යන්නේ පෙරගමන්කාර කණ්ඩායමයි; ඒ කියන්නේ හොඳම අය අතරින් ඉන්න හොඳම පිරිස වන "පක්ෂයයි".

අපේ මේ වැඩ කොටසේ මූලිකම අමුද්‍රව්‍ය තමයි තරුණ පරම්පරාව. අපේ හැම බලාපොරොත්තුවක්ම තියෙන්නේ ඔවුන් මතයි. අපේ අතින් විප්ලවයේ කොඩිය බාරගන්න අපි ඔවුන්ව ලෑස්ති කරමින් ඉන්නවා.

පොඩ්ඩක් ගැහෙමින් ලියපු මේ ලියුමෙන් යම් කරුණු කිහිපයක් හරි පැහැදිලි වුණා නම්, මම මේ ලියුම එවපු එකේ අරමුණ ඉටු වුණා කියලා හිතන්න පුළුවන්.

අපේ සුපුරුදු විප්ලවීය සුබපැතුම් පිළිගන්න, ඒක හරියට සුහද අතට අත දීමක් නැත්නම් "ඒව් මරියා පියුරිසිමා" (Ave Maria Purisima - භක්තිමත් ආචාරයක්) වගේ දෙයක්.

දේශය හෝ මරණය! (PATRIA O MUERTE - මව්බිම නැත්නම් මරණය)

------------------------------

චේ ගුවේරාගේ මේ සුප්‍රසිද්ධ "කියුබාව තුළ සමාජවාදය සහ මිනිසා" ලිපියේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනය මෙතැනින් අවසන් වෙනවා. චේ ගුවේරා අවසානයේ කියන "දේශය හෝ මරණය" (Patria o Muerte) කියන සටන් පාඨය ගැන හෝ ඔහුගේ ජාත්‍යන්තරවාදී අදහස් ගැන තවදුරටත් කතා කරන්න ඔබ කැමතිද?

"විප්ලවයේ අත්දැකීම ඇතුලාන්තයෙන්ම විඳින්නේ නැති අයට තේරුම් ගන්න අමාරුම දේ තමයි, පුද්ගලයා සහ මහජනතාව අතර තියෙන මේ සමීප අපොහක (dialectical) එකමුතුව. මෙතනදී මේ දෙන්නම එකිනෙකාට සම්බන්ධයි. පුද්ගලයන්ගෙන් සැදුම්ලත් සමස්ත මහජනතාව, නායකයින් එක්කත් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් සම්බන්ධ වෙනවා," කියලා ගුවේරා ලිව්වා. විප්ලවීය කියුබානු ජනතාවට, තමන්ගේ වැඩ කටයුතු නිකම්ම අලුත් ආර්ථික සමාජයක් ගොඩනැඟීමෙන් විතරක් ඉවර වෙන්නේ නැහැ. ඔවුන් සැලසුම් කරමින් ඉන්නේ අලුත් මිනිසෙක්; ඒ කියන්නේ කොමියුනිස්ට් මිනිසෙක් බිහි කරන්නයි.

ගුවේරා පෙන්වා දෙන විදිහට, "සැබෑ විප්ලවවාදියෙක් මෙහෙයවෙන්නේ දැඩි ආදරය කියන හැඟීමෙන්. අපේ පෙරගමන්කාර විප්ලවවාදීන් තමන්ගේ මිනිසුන් වෙනුවෙන්, වඩාත්ම පූජනීය අරමුණු වෙනුවෙන් තියෙන මේ ආදරය උත්කර්ෂයට නැංවිය යුතුයි. එය කිසිසේත් වෙන් කළ නොහැකි එකම එකක් බවට පත් කළ යුතුයි."

චේ ගුවේරා ගේ මේ මුළු ලිපියෙන්ම කියැවෙන ප්‍රධානම හරය තමයි මේ කොටසින් නැවත මතක් කරන්නේ. චේ ගුවේරා අපට පෙන්වා දෙන "කොමියුනිස්ට් මිනිසා" ගොඩනැඟීමේ ක්‍රියාවලිය හෝ "ආදරයෙන් මෙහෙයවෙන විප්ලවය" ගැන ඔබේ අදහස කුමක්ද?

Mandis Murrukkuwadura