විශේෂාංග

2019 අප්‍රේල් 21 වන දින පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරයේ හයවන සංවත්සරය සැමරීමට ශ්‍රී ලංකාව ළඟා වන්නේ සිහිපත් කිරීම සහ මෙම ප්‍රහාරයේ සැබෑ තත්ත්වය තවමත් නොවිසඳුණු ශෝකය සමගිනි. දේවස්ථාන සහ හෝටල්වල ඝාතකයින් විසින් සම්බන්ධීකරණය කරන ලද මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරවලින් මියගිය 269 දෙනාට ගෞරව කිරීම සඳහා අනුස්මරණ පූජා සහ ඉටිපන්දම් දල්වා උද්ඝෝෂණ සැලසුම් කර ඇත.

එහෙත් මෙම බැරෑරුම් සැමරුම තුළ මතභේදකාරී තත්ත්වයෙන් අදටත් යථාර්ථය වැසී ඇත. මන්ද නව චෝදනාවලින් පෙනී යන්නේ මෙම ඛේදවාචකය හුදෙක් බුද්ධි අංශ අසමත්වීමක් නොව දේශපාලන අභිප්‍රා සමග සැලසුම් කරන ලද කුමන්ත්‍රණයක් බවයි. දිවයිනේ කතෝලික නායකත්වය මෙම ප්‍රහාර සම්බන්ධ වගවීමේ ඌනතාව පිළිබඳව කලකිරීමෙන් දිගට ම හඬ නගයි. මෙම සංවත්සරය වන විටවත් යුක්තිය ඉටු නොකළහොත්, මහජනතාවට නැවතත් විරෝධතාවයේ යෙදීමට සිදුවිය හැකි බවට කොළඹ අගරදගුරු මැල්කම් කාදිනල් රංජිත් අනතුරු අඟවා ඇත. ප්‍රහාරයේ සැබෑ මහ මොළකරුවන් තවමත් නිදැල්ලේ සිටින බවට ඇති නිරන්තර කනස්සල්ල ඔහු ගේ වචනවලින් අවධාරණය කෙරේ.

ගෝඨාභය පාලනය, වගවීම සමච්චලයට ලක් කිරීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සමච්චලයට ලක් කිරීම

රජයේ නිලධාරීන් තරයේ කියා සිටින්නේ විමර්ශන සිදුවෙමින් පවතින නමුත් එහි ප්‍රගතිය වේදනාකාරී ලෙස මන්දගාමී බවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක, පෙර පරිපාලනයේ බිඳවැටීමෙන් පසු බලයට පත් වූ හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ විසින් ආරම්භ කරන ලද පරීක්ෂණ දිගට ම කරගෙන යෑමට නියෝග කළේ ය. රාජ්‍ය අනුග්‍රහය පිළිබඳ කම්පන සහගත හෙළිදරව් කිරීම් විමර්ශනය කිරීම සඳහා වික්‍රමසිංහ 2023 අගභාගයේ දී විශේෂ කමිටුවක් පත් කර තිබුණි. "අනුප්‍රාප්තික ශ්‍රී ලංකා රජයන් සත්‍යය අනාවරණය කර ගැනීම සඳහා නොසැලෙන කැපවීමක් පෙන්නුම් කර ඇත," ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය නැවත නැවතත් කියා සිටියේ ය. කෙසේ වෙතත්, එය බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයින්හට සැබවින් ම ඒත්තු ගැන්වී නැත. විපක්ෂ නීති සම්පාදකයින්, දේවස්ථාන නායකයින් සහ මානව හිමිකම් කණ්ඩායම් තර්ක කරන්නේ හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ පාලන තන්ත්‍රය යටතේ අදාළ විමර්ශන හිතාමතාම යට ගැසූ බවයි. කාදිනල් රංජිත් කෙළින් ම පැවසූ පරිදි, "ඔවුන් විනිවිදභාවය සමච්චලයට ලක් කිරීම, වගවීම සමච්චලයට ලක් කිරීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සමච්චලයට ලක් කිරීම" ඉතා මැනවින් කර ඇත.

2019 පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර සහ නිල විස්තරය

2019 පාස්කු උදෑසන, දේව මෙහෙයන් අතරතුර දේවස්ථාන තුනකට සහ සංචාරකයින් ගෙන් පිරුණු සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනකට එකවර මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර හයක් එල්ල විය. මෙම සංහාරයට පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමයින් ලක් වූ අතර මුළු ලෝකය ම කම්පනයට පත් කළේ ය. පැය කිහිපයක් ඇතුළත, ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැති ඉස්ලාමීය කණ්ඩායමක් වන ජාතික තව්හීත් ජමාත් (NTJ)සංවිධානයට දොස් පැවරූ අතර, එහි රැඩිකල්වාදී සාමාජිකයින් ISIS විසින් ආභාෂය ලබා මෙම සංහාරය සිදු කළ බව පැවසී ය. ISIS හි ප්‍රචාරක අංශය, ප්‍රාදේශීය නායක සහ්රාන් හෂීම් මෙම ප්‍රහාරය ඉස්ලාම් රාජ්‍යයට ඇති පක්ෂපාතී බව ප්‍රකාශ කරමින් එහි ගෞරවය ඔවුන්හට හිමිවන බව දන්වා වීඩියෝවක් පවා නිකුත් කළේ ය.

එවකට සිටි ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයින් ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යයේ දැවැන්ත අඩුපාඩු පෙන්වා දුන්නේ ය. පසුව හෙළි වූයේ අසල්වැසි ඉන්දියාව විසින් සම්ප්‍රේෂණය කරන ලද විදේශීය බුද්ධි අංශ - සවිස්තරාත්මක සහ නිරවද්‍ය බුද්ධි අංශ - ආසන්න ප්‍රහාරයක් පිළිබඳව අනතුරු අඟවා ඇති බවයි. 2019 අප්‍රේල් 4 වන දින මුල් භාගයේ දී, ඉන්දියාවේ පර්යේෂණ සහ විශ්ලේෂණ අංශය (RAW) ශ්‍රී ලංකා නිලධාරීන්ට දේවස්ථානවලට එරෙහිව සිදුවීමට නියමිත කුමන්ත්‍රණයක් පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවූ අතර, සහ්රාන් හෂීම් පවා නම් කර තිබිණ. එහෙත් නිලධාරිවාදී අක්‍රියතාව සහ දේශපාලන ගැටුම් මධ්‍යයේ මෙම අනතුරු ඇඟවීම සහ අනෙකුත් අනතුරු ඇඟවීම නොසලකා හැරියේ ය. බුද්ධි අංශ මත ක්‍රියා කිරීමට අපොහොසත් වීම සම්බන්ධයෙන් එවකට ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සහ ඔහු ගේ ආරක්ෂක ප්‍රධානීන් නොසැලකිලිමත්කම සම්බන්ධයෙන් නිල කොමිසමක් හරහා දෝෂාරෝපණයටද ලක්විය. පැහැදිලි පූර්ව දැනුමක් තිබියදීත් ප්‍රහාරය වැළැක්වීමට ඔහු අසමත් වීම සම්බන්ධයෙන් වින්දිතයින් ගේ පවුල්වලට පෞද්ගලිකව වන්දි ගෙවන ලෙස සිරිසේනට පසුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය නියෝග කළේ ය.

මතුපිටින් බැලූ විට, පාස්කු බෝම්බ ප්‍රහාර දිවයිනේ දැවැන්ත ආරක්ෂක අසාර්ථකත්වයක් - ජාතික ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණයේ සම්පූර්ණ බිඳවැටීමක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණි. නව රාජපක්ෂ පරිපාලනය එම අසාර්ථකත්වය පිළිබඳ ඇතිවූ මහජන කෝපයෙන් උපරිම ප්‍රයෝජන ගත්තේය. සිවිල් යුද්ධය නිර්දය ලෙස අවසන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධ හිටපු ආරක්ෂක ලේකම්වරයෙකු වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, 2019 නොවැම්බර් ජනාධිපතිවරණයේ දී ආරක්ෂාව සහ සාමය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ පොරොන්දුව මත ජය ගත්තේය. යම් කාලයක් සඳහා, ISIS-ආනුභාව ලත් අන්තවාදීන් තනිවම ක්‍රියා කිරීමේ නිල කථා වස්තුව බොහෝ දුරට පිළිගනු ලැබූ අතර, රට ශෝකයෙන් යුක්තව ඉදිරියට ගියේ ය.

නව සාක්ෂිවලින් අභ්‍යන්තර කුමන්ත්‍රණයක් සම්බන්ධ කරුණු හෙළිදරව් කරයි

වසර හයකට පසු, පිළිවෙළට සිදු කර ඇති ආඛ්‍යානය බිඳ වැටෙමින් තිබේ. තොරතුරු හෙළි කරන්නන් ගේ සාක්ෂි, කාන්දු වූ ලේඛන සහ විමර්ශන වාර්තා මාලාවක් මගින් නොසන්සුන්කාරී හැකියාවක් පිළිබඳව දැඩි තොරතුරු ප්‍රමාණයක් විහිදුවයි: පාස්කු සංහාරය බුද්ධි අංශ අසාර්ථකත්වයකට වඩා වෙනම ම බුද්ධි මෙහෙයුමක් විය හැකි ය. මහජනතාව කම්පනයට පත් කිරීමට, සංවිධාන කඩාකප්පල් කිරීමට හෝ දැවැන්ත දේශපාලනික හා නීතිමය බලපෑම් ඇති කිරීමට හැකියාව ඇති මහජන චෝදනාව වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ම ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණය තුළ සිටින කොටස් - රාජපක්ෂ පවුලට පක්ෂපාතී - අවුල් සහගත තත්ත්ව ඇති කිරීමට සහ ඉදිරි 2019 මැතිවරණය පැවැත්වීමට ප්‍රහාර සක්‍රීය කිරීමට හෝ සංවිධානය කිරීමට පවා හැකි වූ බවයි.

බෝම්බ ප්‍රහාරවලට පෙර රහසිගතව මුදල් ගලා යෑමක් සම්බන්ධයෙන් කරුණු සොයා ගැනීමට හැකිවූ බුද්ධි ලේඛනයක් මෙම ප්‍රකාශයන්ට කේන්ද්‍රීය වේ. වාර්තාවට අනුව, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ සමීප මිතුරෙකු ලෙස දන්නා වතු කර්මාන්තයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරිකයකු ප්‍රහාරය පිටුපස සිටින අන්තවාදීන්ට ආසන්න වශයෙන් රුපියල් මිලියන 65 ක් ලබා දී ඇත. මෙම මුදල පුපුරණ ද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීමට, ආරක්ෂිත නිවාස සකස් කිරීමට සහ ප්‍රහාරකයින්ගේ ගමන් සහ පුහුණු වියදම් ආවරණය කිරීමට භාවිතා කළ බවට චෝදනා එල්ල වේ. මුදල් ආ ආකාරය හඹා යාමෙන් පසු විමර්ශකයින් මෙම මූල්‍යකරු - "මහසූම්" යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන - ශ්‍රී ලංකාවේ හමුදා බුද්ධි අංශයේ පුද්ගලයින්ට සම්බන්ධ කරන ෂෙල් සමාගම් සහ විදේශීය ගිණුම් කිහිපයක් අනාවරණය කරගෙන ඇත. විශේෂයෙන්, එම ව්‍යාපාරිකයා රාජපක්ෂ ගේ පාලන සමයේදී සීනි ආනයන වංචාවකින් දැවැන්ත ලෙස ලාභ ලබා ඇති අතර, රාජ්‍ය දූෂණයෙන් ලැබෙන නීති විරෝධී මුදල් ත්‍රස්ත කුමන්ත්‍රණයට අරමුදල් සැපයීම සඳහා හරවා යවා ඇති බවට සැක මතු කරයි.

ආරක්ෂක සේවාවන් තුළ සිටින බොහෝ අභ්‍යන්තරිකයින් (සමහරක් පිටුවහල්ව සිට පැමිණි අය) හමුදා බුද්ධි අංශයේ රහසිගත කුඩා කණ්ඩායමක් භූමියේ දී ප්‍රහාරකයින්ට අනුබල දුන් බව පැවසෙන ආකාරය විස්තර කිරීමට ඉදිරිපත් වී ඇත. ගෝඨාභය රාජපක්ෂට පක්ෂපාතී ක්‍රියාකාරීන් බෝම්බකරුවන්ට ප්‍රවාහනය, පහසුකම් සහ තාක්ෂණික සහාය රහසිගතව ලබා දුන් මෙහෙයුමක් ඔවුන්ගේ වාර්තාවල විස්තර කෙරේ. කුමන්ත්‍රණකරුවන් මෙසේ කියයි:

NTJ නායක සහරාන් හෂීම් සහ ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ සිට කොළඹට සලකුණු නොකළ රජයේ වාහනවලින් ප්‍රවාහනය කළේ ය.

රාජ්‍ය බුද්ධි අංශ විසින් කලින් භාවිතා කරන ලද ආරක්ෂිත නිවාසවල එම කාර්යය මණ්ඩලයේ පිරිමින්ට නවාතැන් සපයන ලදී.

කුමන්ත්‍රණකරුවන්ට සන්නිවේදන උපකරණ සැපයීම

සත්‍ය නම්, මෙම ක්‍රියා ප්‍රහාර සඳහා සෘජුවම පහසුකම් සැපයූ අතර, පෙනෙන පරිදි කුඩා අන්තවාදී කණ්ඩායමක් බාහිරට අනාවරණය නොවී මෙතරම් සංකීර්ණ, බහු-ඉලක්ක මෙහෙයුමක් ක්‍රියාත්මක කළ ආකාරය පැහැදිලි කරයි. බලවත් කම්පනයට කරුණක් වන්නේ, අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) විමර්ශකයින් 2019 අප්‍රේල් මාසයට පෙර මෙම ඉස්ලාමීය අන්තවාදීන් ගෙන් සමහරෙක් සොයා ගෙන විමර්ෂණය කර සිටියහ - නමුත් ඔවුන්ගේ උත්සාහ අභිරහස් ආකාරයෙන් ව්‍යාජ තත්ත්වයකට නිර්මාණය කළ බවට හිටපු CID ප්‍රධානී ශානි අබේසේකර චෝදනා කර ඇත. ගෝඨාභය බලයට පත්වීමෙන් පසු ඉහළ මට්ටමේ පොලිස් විමර්ශකයින් සමූහ වශයෙන් ඉවත් කර හෝ නැවත පත් කළ අතර, බෝම්බ ප්‍රහාර විමර්ශනය කරන කණ්ඩායම විසුරුවා හැරියේ ය. නඩුවේ මුල්ම ප්‍රධාන විමර්ශකයා වූ රවී සෙනෙවිරත්න ප්‍රකාශ කළේ 2019 අග භාගය වන විට තම කණ්ඩායම හමුදා බුද්ධි නිලධාරීන් සහ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් අතර සන්නිවේදන අනාවරණය කර ගත් බවත්, දේශපාලන පීඩනය යටතේ උසස් නිලධාරීන් ඔහු ගේ විමර්ශනය වසා දැමූ බවත් ය.

මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ ගේ භූමිකාව විශේෂ පරීක්ෂාවට ලක්ව ඇත. එවකට රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂකව සිටි සලේ, ප්‍රහාරයට පෙර NTJ කණ්ඩායම සමග සම්බන්ධකම් (අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙක සමග සම්බන්ධතා) පවත්වා ඇති බව වාර්තා වේ. බාහිරට කාන්දු වූ වාර්තාවලින් පෙනී යන්නේ 2019 පාස්කු ඉරිදාට පෙර සහරාන්ගේ සහචරයෙකුට කොළඹට ආරක්ෂිතව යෑමට සලේ උදව් කර ඇති බවයි. සලේ සියලු චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, පසුව ඔහුගේ ඉක්මන් උසස්වීම සහ රාජපක්ෂ කඳවුරට ඔහු ගේ පක්ෂපාතිත්වය සැක ඇති කර ඇත.

එවකට මැලේසියාවේ ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස්, තවත් රාජපක්ෂ පක්ෂපාතී පුද්ගලයෙක් වන එම්. ජේ. එම්. මුසාමිල් ද නව සාක්ෂි වාර්තාවලට සම්බන්ධ වී ඇත. අනාරක්ෂිත ක්‍රියාකාරකම පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි කරන සාක්ෂි සහ නිල නොවන ජාලගත සේවාවලින් පෙනී යන්නේ බෝම්බ ප්‍රහාරයට මාස කිහිපයකට පෙර සහරාන් හෂීම් මැලේසියාවට ගොස් ක්වාලාලම්පූර්හි මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ දී මුසාමිල් සමග රහසිගත රැස්වීමක් පැවැත්වූ බවයි. අවශ්‍ය අන්තවාදියකු විදේශයක ශ්‍රී ලාංකික රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයකු හමුවුණේ ඇයිද යන්න තවමත් කැලඹිලි සහගත අභිරහසක්ව පවතී. විපක්ෂ නායකයින් දැන් මුසාමිල් කැඳවා ඒ ගැන ප්‍රශ්න කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිති.

ඒ හා සමානව මතභේදාත්මක කරුණක් වන්නේ ප්‍රසිද්ධ ත්‍රස්ත විරෝධී විශේෂඥයෙකු වන මහාචාර්ය රොහාන් ගුණරත්න කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමයි. පාස්කු සංහාරය ISIS සමග සම්බන්ධ ඉස්ලාමීය රැඩිකල්වාදීන් විසින් කළ බව මුලින්ම හඬ නගා ප්‍රකාශ කළ ගුණරත්න, ගණන් කළ නොහැකි මාධ්‍ය සම්මුඛ සාකච්ඡාවල දී එම නිල ආඛ්‍යානය ශක්තිමත් කළේ ය. ඔහු ගේ එම රාමු කිරීම ගැඹුරු වරදකාරිත්වයේ තත්ත්වය නිදහස් කරමින් වෙනත් ආකාරයකට මහජන මතය ශක්තිමත් කිරීමට උපකාරී විය. කෙසේ වෙතත්, දැන් විචාරකයින් ගුණරත්නට චෝදනා කරන්නේ කුමන්ත්‍රණයේ නිර්මාණකරුවන් සමග එක්ව වැඩ කරන ප්‍රචාරකයකු ලෙස ඔහු ක්‍රියා කරන බවයි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා හමුදා බුද්ධි අංශ සමඟ දිගුකාලීන සබඳතා ඇති බවත් 2019 දී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ ජනාධිපතිවරණ ව්‍යාපාරය සමග සමීප සම්බන්ධතා පැවැත්වූ බවත් ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.

මේ කතාවේ තියෙන මූලිකම ප්‍රශ්නය වන්නේ මේ සිදුවීම් තුළින් ප්‍රතිලාභ ලැබුවේ කවුද කියා ය. 2019 අගභාගයේදී, බෝම්බ ප්‍රහාරවලින් පසු ඇති වූ භීතිය සහ කෝපය මධ්‍යයේ, එක් දේශපාලන චරිතයක් පැහැදිලි වාසියක් ලබා ගත්තා ය; ඒ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ය. මෙම ප්‍රහාර මගින් ජාතික අර්බුදයක වාතාවරණයක් නිර්මාණය වූ අතර එය ඔහුගේ දැඩි මතධාරී, ආරක්ෂාව ප්‍රමුඛ කර ගත් ව්‍යාපාරයට සෘජුවම බලපෑවේ ය. එබැවින් ත්‍රස්තවාදීන්ට අරමුදල් සැපයීම සහ සැපයුම් සහාය ලබා දුන් බවට චෝදනා එල්ල වන්නේ රාජපක්ෂ ගේ කවයේ පුද්ගලයින් වෙත බව විමර්ශකයින්ට අමතක නොවේ. ගෝඨාභය සහ ඔහුගේ සගයන් මෙය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, චෝදනා දේශපාලනික වශයෙන් අභිප්‍රේරණය වූ ඒවා බව පවසති.

ජාත්‍යන්තර කෝණ; චීන බුද්ධි අංශ සහ ඉන්දියාවේ අනතුරු ඇඟවීම්

ඉන්දියාවේ රෝ සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාවට කිහිප වතාවක් ම කල්තියා අනතුරු ඇඟවීමෙන් මෙම සංහාරය වැළැක්වීමට ක්‍රියාකාරීව උත්සාහ කළේ ය. ඔවුන් ගේ තොරතුරු මත ශ්‍රී ලංකා ආරක්ෂක අංශ ක්‍රියා නොකිරීම ගැන ඉන්දීය නිලධාරීන් ව්‍යාකූලත්වයට පත් වී කලකිරීමට පත් වූ බව වාර්තා වේ. ආපසු හැරී බලන විට, ඉන්දියාවේ කැපී පෙනෙන නිශ්චිත අනතුරු ඇඟවීම්වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් අපොහොසත් වීම අකාර්යක්ෂමතාවයක් ලෙස අඩු වන අතර හිතාමතා නොසලකා හැරීමක් ලෙස පෙනේ.

මේ පසුබිම තුළ චීන බුද්ධි අංශ යම් ලෙසකට මතුවෙමින් තිබේ. රාජපක්ෂ හිතවාදී කොටස් විසින් සිදු කරන ලදැයි කියන කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳව චීන ක්‍රියාකාරීන් රහසිගතව දැන සිටින්නට හෝ ඊට සහාය දක්වන්නට ඇති බවට යෝජනා විමර්ශනවලින් අනාවරණය වී තිබේ. 2019 දී අනාවරණය වූ ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීමකින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළ පෙළේ හමුදා බුද්ධි නිලධාරියෙකු සහ චීන ක්‍රියාකාරිකයෙකු අතර සංවාදයක් අනාවරණය විය. මෙම පටිගත කිරීමේ දී, ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලයේ එවකට ආරක්ෂක ප්‍රධානියා වූ විශ්‍රාමික මේජර් ජෙනරාල් කපිල හෙන්දාවිතාරණ, පාස්කු බෝම්බ ප්‍රහාරයේ දේශපාලන ප්‍රතිඵල පිළිබඳව චීන ජාතිකයින්ට විස්තර කරන අතර, ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජනපදය සමග සබඳතා ගැඹුරු වීම වැළැක්වීම සඳහා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකව මැදිහත් වන ලෙස චීනයෙන් ඉල්ලා සිටී.

චීනය ත්‍රස්තවාදීන්ට අනුබල දුන් බවට කිසිදු ප්‍රබල සෘජු සාක්ෂියක් නොමැති වුව ද, සිදුවීම වටා ඇති බුද්ධි අංශ ඒ සඳහා යායුතු මාර්ගය පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරයි. 2019 දී බීජිනයේ වඩාත් කැමති අපේක්ෂකයා ලෙස ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පුළුල් ලෙස අනාවරණය විය. ඔහු චීන අවශ්‍යතාවලට මිත්‍රශීලී සහ ඉන්දියාව සහ බටහිර රටවල් සැක කරන ප්‍රබල පුද්ගලයෙකි.

චෝදනා එල්ල වන මහ මොළකරුවන් තවමත් නිදැල්ලේ

නැගී එන සාක්ෂි, තොරතුරු හෙළි කරන්නන්ගේ සාක්ෂි සහ බාහිර අංශයන්ට කාන්දු වූ බුද්ධි ලිපිගොනු 2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර පිටුපස සිටින බවට චෝදනා එල්ල වන ප්‍රධාන පුද්ගලයින් පහත සඳහන් ප්‍රධාන පුද්ගලයින් වෙත යොමු කර ඇත. ඔවුන් දෙදෙනා ම මෙයට සම්බන්ධ වීම සම්බන්ධයෙන් ඇති චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර ම, වර්ධනය වන මහජන පීඩනය සහ වාර්තාමය හෙළිදරව් කිරීම් යුක්තිය සහ වගවීම සඳහා වන ඉල්ලීම් සඳහා කේන්ද්‍රීය ස්ථානයක ඇත.

1. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ - දේශපාලන මහ මොළකරු

හිටපු ජනාධිපතිවරයා සහ හිටපු ආරක්ෂක ලේකම්වරයා බෝම්බ ප්‍රහාරවල ප්‍රධාන නිර්මාණකරු බවට චෝදනා එල්ල වී ඇත. බුද්ධි වාර්තා සහ තොරතුරු හෙළි කරන්නන්ගේ සාක්ෂිවලින් කියැවෙන්නේ ඔහු 2019 ජනාධිපතිවරණ ව්‍යාපාරය සඳහා පශ්චාත් ප්‍රහාරයෙන් පසු භීතිය සහ ජාතිකවාදය උපයෝගී කර ගැනීම සඳහා පක්ෂපාතී අතරමැදියන් හරහා ප්‍රහාර සංවිධානය කර වක්‍රව මුදල් යෙදවූ බවයි. භීතිය මත පදනම් වූ ජාතික ආරක්ෂක ආඛ්‍යානයකින් පසුව, සංහාරයෙන් මාස හතකට පසුව ඔහුගේ බලයට පත්වීම සිදුවිය.

(Sources: Lanka-e-News, 2025; Ellis-Petersen, 2023)
2. ලුතිනන් ජෙනරාල් කපිල හෙන්දාවිතාරණ - බුද්ධි මෙහෙයුම් හසුරුවන්නා සහ නිර්මාණකරු

යුද හමුදා බුද්ධි අංශයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස, හෙන්දාවිතාරණ පාස්කු ප්‍රහාරකයින්ගේ ප්‍රධාන හසුරුවන්නා ලෙස මෙහෙයක් කළ බවට චෝදනා එල්ල වේ. මෙහෙයුමට සම්බන්ධ බුද්ධි අංශ වාර්තාවල තොරතුරු සම්බන්ධීකරණය කිරීම, උපායමාර්ගික අධීක්ෂණය සැපයීම සහ චීන බුද්ධි සම්බන්ධතා ඇතුළු විදේශීය ක්‍රියාකාරීන් සමඟ සම්බන්ධ වීම ඔහු විසින් සිදු කර ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. ප්‍රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ ඔහු ප්‍රධාන ඉලක්කය වූ ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටලයේ ආරක්ෂක ප්‍රධානියා ද විය.

(Sources: NATO Association of Canada, 2020; Colombo Telegraph, 2020)

3. ලුතිනන් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ (SIS) - මෙහෙයුම් අතරමැදියා

එවකට රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂවරයා වූ සලේ, සමහර ප්‍රහාරකයින් සමඟ සෘජු හෝ වක්‍ර සන්නිවේදනය පවත්වා ගනිමින් සහ හමුදා මාර්ග හරහා ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීමට සහ සැපයුම් සම්බන්ධීකරණයට පහසුකම් සලසමින් අතරමැදි භූමිකාවක් ඉටු කළ බවට චෝදනා එල්ල වේ. ප්‍රතික්ෂේප කිරීම් තිබියදීත්, වාර්තා සහ සාක්ෂි යෝජනා කරන්නේ කුමන්ත්‍රණකරුවන් කිහිප දෙනකුට සමීපව සිටි බවයි.
(Sources: Lanka-e-News, 2025; Sunday Chronicle, 2024)
4. මහාචාර්ය රොහාන් ගුණරත්න - ප්‍රචාරක සහ ආඛ්‍යාන වෘත්තිකයා ය

රාජපක්ෂ දේශපාලන සංස්ථාපිතය සමග සමීප සබඳතා ඇති ප්‍රමුඛ ත්‍රස්ත විරෝධී විශ්ලේෂකයකු වන ගුණරත්නට උපායමාර්ගික වංචා චෝදනා එල්ල වී ඇත. ඔහු ගේ කාර්යභාරය වූයේ ISIS-ආනුභාව ලත් අන්තවාදීන්ට දොස් පැවරූ නිල ආඛ්‍යානය ගොඩනැගීම සහ ඒ තොරතුරු බෙදා හැරීම, එමගින් රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් විමර්ශනය වෙනතකට යොමු කිරීම යි. මෙම පූර්ව තීරණය කරන ලද ආඛ්‍යානයට සහාය දක්වන බුද්ධි ලිපි ලේඛන සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

(Sources: Lanka-e-News, 2025; Guardian, 2023)

5. සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් නොහොත් “පිල්ලෙයාන්” - සැපයුම් පහසුකම් සපයන්නා

නැගෙනහිර පළාත් හිටපු මහ ඇමති සහ හිටපු පැරාමිලිටරි නායකයෙකු වන පිල්ලෙයාන් මෙහෙයුම සඳහා ප්‍රධාන සැපයුම් නිලධාරියා ලෙස සේවය කළ බවට චෝදනා එල්ල වේ. බුද්ධි අංශ සමග සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරීන් හරහා ප්‍රහාරකයින් බඳවා ගැනීමට ඔහු පහසුකම් සැලසූ බවත් හමුදා හසුරුවන්නන් සමඟ සම්බන්ධීකරණයෙන් බිම් මට්ටමේ සහාය ලබා දුන් බවත් වාර්තා වේ. ඔහු මීට පෙර ඉහළ පෙළේ දේශපාලන ඝාතනවලට සම්බන්ධ වී සිටියේ ය.

(Sources: Lanka-e-News, 2025; CID whistleblower reports)

යුක්තිය සහ වගවීම සඳහා වන අඛණ්ඩ ඉල්ලීම්

අද, වසර හයකට පසුවත්, වින්දිතයින්ගේ පවුල් සහ දිවි ගලවා ගත් අය මෙම ප්‍රශ්ණයට යුක්ති සහගත පිළිතුරු ඉල්ලා සිටී ම දිගට ම කරගෙන යයි. සෑම සංවත්සරයක්ම බලධාරීන්ග ගෙන් වැඩි පොරොන්දු ගෙන එයි, නමුත් සුළු වශයෙන් මගහැරීමක් සිදු වේ. වත්මන් රජය ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියක් සදහා පොරොන්දු වී නව පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර ඇත. නමුත් සිවිල් සමාජ නායකයින් බිය වන්නේ මෙම උත්සාහ නැවතත් දේශපාලන පීඩනය යටතේ වළලනු ඇති බවයි.

කතෝලික දේවස්ථාන සමූහය වගවීම සඳහා වන ඉල්ලීමෙහි නොනවත්වාම නිරත වී ඇත. කාදිනල් රංජිත් වතිකානයට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ආයාචනා කර ඇති අතර, ප්‍රහාරය පිටුපස ඇති සත්‍යය හෙළි කරන ලෙස ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් ගෙන් ප්‍රසිද්ධියේ ඉල්ලා ඇත. වින්දිතයින් ගේ පවුල් සඳහා යම් නීතිමය ජයග්‍රහණ තිබියදීත්, කිසිදු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියකුට තවමත් කිසිදු චෝදනාවක් එල්ල වී නොමැත.

ශ්‍රී ලංකාවේ අඳුරුතම පාස්කු උත්සවයේ හයවන සංවත්සරය, ඉදිරියට යෑමට ඇති ආශාව සහ සත්‍යය අවධාරණය කිරීමේ යුතුකම ඉරා දැමූ රටක් යන සන්ධිස්ථානයක අප දිවයින සිටී. ප්‍රහාරයෙන් මිය ගිය අය සිහිපත් කිරීම සඳහා මෙම අප්‍රේල් 21 වන දින පල්ලිවල සීනු නාද වන විට, යුක්තිය සඳහා පිළිතුරු නොලැබුණු කෑගැසීම් කිසිදා නොවූ විරූ ලෙස දෝංකාර දෙයි.

2026 අප්‍රියෙල් 19 දින වාර්තාවකි

References

Ariaratnam, K. (2020, May 25). Special Report: Sri Lanka’s Easter Sunday Bombings – An Intelligence Failure? Or an Intelligence Operation? NATO Association of Canada. (Special Report: Sri Lanka’s Easter Sunday Bombings – An Intelligence Failure? Or an Intelligence Operation? – NAOC)

Ellis-Petersen, H. (2023, December 24). Previous Sri Lanka government accused of blocking investigation into Easter bombings. The Guardian. (Previous Sri Lanka government accused of blocking investigation into Easter bombings | Sri Lanka attacks | The Guardian)

Lanka-e-News. (2025, April 13). Did Gotabaya Rajapaksa Fund the Easter Sunday Attack? A Deep Dive into Explosive Allegations. (Did Gotabaya Rajapaksa Fund the Easter Sunday Attack.docx)

Lanka News Web. (2025, March 16). Cardinal calls for justice ahead of sixth anniversary of Easter Sunday Attacks. (Cardinal calls for justice ahead of sixth anniversary of Easter Sunday Attacks – LNW Lanka News Web)

Mallawarachi, B. (2023, September 10). Sri Lanka’s president will appoint committee to probe claims of complicity in 2019 Easter Sunday bombings. Associated Press (via PBS NewsHour). (Sri Lanka’s president will appoint committee to probe claims of complicity in 2019 Easter Sunday bombings | PBS News)

Al Jazeera. (2023, January 12). Sri Lanka ex-leader ordered to compensate Easter bombing victims. (Sri Lanka ex-leader ordered to compensate Easter bombing victims | Sri Lanka Bombing News | Al Jazeera)

Al Jazeera. (2023, September 8). Ex-Sri Lanka leader denies 2019 bombings were staged to help him win polls. (Ex-Sri Lanka leader denies 2019 bombings were staged to help him win polls | Sri Lanka Bombing News | Al Jazeera)

Al Jazeera. (2019, April 23). Sri Lanka bombings: Who are the National Thowheed Jamath? (Sri Lanka’s Easter Bombings review – startling and deeply disturbing viewing | Television & radio | The Guardian)

කගුස්තාන් අරියරත්නම

සිංහල පරිවර්තනය - ඒ. චානක තිලකරත්න